Hãy giúp "Trăm triệu thầy, trăm triệu trò" hoàn chỉnh nội dung để những người khác có thể hưởng lợi từ nó trong tương lai.
- Bấm Ctrl + F : nhập từ khoá (tìm trên trang hiện tại).
- Nhập trực tiếp vào ô tìm kiếm trên cùng (tìm trên toàn bộ website).
00:00
trong cái chuyện mà làm ăn với nhau hòa nhập với nhau thì rất cần phải hiểu về
nhau hiểu cả sâu về chiều sâu của lịch sử về văn hóa về con người về tôn giáo
về các khí cạnh đó rồi cộng đồng từ đấy mới dẫn đến chuyện làm an được thế hai
nữa là tôn trọng cái sự khác biệt của nhau chứ nếu mà làm với nhau muốn thiết
lập quan hệ kể cả thương mại với nhau mà không tôn trọng sự khác biệt của nhau
thì sẽ không thể làm được chương trình được mang đến bởi may
nền tảng khai phóng những tiềm năng chào các bạn đây là chương trình
nw1 h Podcast và tôi là nhà báo Kim Hạnh khách mời của chúng tôi hôm nay là một
người mà cho tới giờ này xin thưa với lại các bạn đang đứng đầu trong số những
00:01
người khách về cái sự thu hút người xem Chúng tôi xin được giới thiệu bà Phạm
Chi Lan là một chuyên gia kinh tế và là cố vấn cũng như là tham gia vào ban
nghiên cứu của thủ tướng nhiều nhiệm kỳ thưa chị ch
Lan đáp ứng cái yêu cầu của khá là nhiều doanh nghiệp hôm nay chúng ta tiếp tục
làm cái cuộc trò chuyện mà rất nhiều doanh nghiệp đã yêu cầu tức là mọi người
nói là hôm trước là mình nói về vấn đề cải thiện môi trường kinh doanh rồi thúc
đẩy cái phát triển của khu vực tư nhân vân vân Nhưng mà có một điều mọi người
cho là nó còn đang khá là kỳ diệu và bí ẩn là chúng ta đã bắt đầu cái mối quan
hệ giao thương và quan hệ hợp tác đầu tư
00:02
làm ăn kinh tế với lại toàn thế giới như thế nào ngay cả trong cái thời gian mà
chúng ta còn đang bị cấm vận thì cái gọi là ngoại giao nhân dân á lúc đó là vcci
đã tiến hành như thế nào chị ch Lan cho một vài cái gạch đầu dòng cô động nhất
đánh giá về cái quá trình này của mình Dạ vâng cảm ơn chị kiếm hạnh cảm ơn
chương trình đã cho tôi tham gia tiếp hôm nay về một mảng đề tài hết sức lý
thú trong đó thì vai trò của ngoại giao nhân dân sự đóng góp không những là của
phòng thương mại công nghiệp mà các tổ chức khác ở trong nước ta và bản thân
các doanh nghiệp là đã góp phần rất quan
trọng trong việc giúp cho Việt Nam trong điều kiện cấm vận vẫn có thể thiết lập
được dần quan hệ giao thương với một số doanh nhân doanh nghiệp ở các quốc gia
khác nhau và dần dần từ đó thúc đẩy quá trình mở cửa của nước mình cũng như làm
00:03
cho hình ảnh của Việt Nam trên thế giới trong con mắt của các nước đối tác càng
ngày càng sáng rõ hơn tạo sự ủng hộ của họ cho việc thúc đẩy Mỹ giỡ bỏ cấm vận
đối với Việt Nam và từ đó đưa Việt Nam vào một bước phát triển mới sau quá
trình đổi mới của mình thì tôi còn nhớ mãi là ngay sau năm 1975 ngay sau khi
nước mình thống nhất thai miền thì đã có một số đoàn doanh nhân nước ngoài và
Việt Nam vào thời gian đó thì chính phủ vẫn đang giao cho phòng thương mại công
nghiệp là đầu mối để đón tiếp các đoàn thương gia của các nước và Việt Nam
trong khi chứ khối du lịch thì thuộc bên
tổng cuộc du lịch khối ngoại giao thì là của bên ngoại giao khách chính phủ bên
ngoại giao hay là những người là người Việt ở bên ngoài về thì là có ban Việt
tiểu Trung ương thì cái nhóm khách còn lại là thương nhân các loại thì qua
phòng thương mại công nghiệp là đầu mối để tổ chức cho họ vào từ khâu thu xếp
00:04
visa Xin phép cho họ nhập cả đến việc thu xếp cho họ vào Việt Nam sắp đặt
chương trình đưa họ đi gặp nơi này nơi khác thì là do VC làm thì ngay từ tháng
9 năm 75 là đã có một nhóm thực ra không phải là một đoàn là một người thôi đại
diện cho một ngân hàng của Mỹ ngân hàng Bank Of America vào Việt Nam đầu tiên
ông ấy tên là lis s là người Pháp Tôi còn nhớ mãi ấn tượng và tên đó b là
không thể Mỹ được là một người đầu tiên và người ta cũng rất khôn khi người ta
chọn lựa một người quốc tịch Pháp vào bởi vì lúc đó vừa sau chiến tranh bị vừa
rút khỏi Việt Nam cái ấn tượng về người Mỹ đối bên phía Mỹ đối với Việt Nam cũng
còn rất nhiều và về phía Việt Nam đối với Mỹ cũng vậy cho nên họ đã có một sự
chọn lựa rất khôn ngoan Thế ông ấy vào thì chỉ ở Hà Nội Hai ngày ngắn ngủi để
gặp chủ yếu là ngân hàng nhà nước Việt Nam Bộ Tài chính một số cơ quan nhà nước
00:05
để tìm hiểu xem chính sách của Việt Nam sau chiến tranh như thế nào đặc biệt là
đối với những tổ chức như ngân hàng của họ Hoặc là các tổ chức kinh doanh khác
đã từng có quan hệ ở Việt Nam lúc bấy giờ họ vẫn còn những tài sản ở Việt Nam
vẫn đang còn có những giao thương Giang Dở ở Việt Nam chưa kịp thực hiện hết
hoặc là chưa kết thúc thì bây giờ như thế nào Mục đích chính của họ là như vậy
Dạ th ngay sau ông đó vào việt nam trong
vòng 2 ngày thì lúc kết thúc chến đi ông cũng có tạt lại chỗ Chúng tôi cảm ơn
chúng tôi là đã thu xếp cho chuyến đi và
nói là cũng đã nhận được những thông tin
đáp ứng được một phần cái yêu cầu của họ như ông nói là tất nhiên là sẽ còn phải
có nhiều gị quay trở lại để bàn bạc nhiều về các vấn đề tôi cũng nói luôn là
thực ra ông hình dung đấy cả một đất nước như thế này sau 30 năm chiến tranh
thì biết bao thứ nó còn để lại ngổn ngang chúng tôi khó có thể đáp ứng ngay
lập tức các yêu cầu của bên ngoài trong khi yêu cầu của chính người dân chúng
00:06
tôi đây này còn biết bao nhiêu vấn đề từ lương thực thực phẩm trở đi cho đến
những cái công ăn việc làm rồi biết bao nhiêu thứ ngổn ngang trong việc phục hồi
khôi phục lại nền kinh tế sau chiến tranh thì ông bảo hoàn toàn hiểu những
điều đó và khi mà sắp xếp giữa hai nền kinh tế của miền Bắc và miền Nam hòa
nhập với nhau thì cũng sẽ còn mất thời gian để mà xây dựng một cái hệ thống
kinh tế chung và có thể đáp ứng được các yêu cầu thì phải nói là một thái độ mà
hiểu được như vậy thì tôi nghĩ cũng là một thái độ mình thấy là là ờ cũng đáng
ghi nhận để mà rồi sau này làm nền tảng cho những cái chến đi sau và cũng từ
chính từ cái cách tiếp cận của Như vậy thì cũng làm cho chúng tôi yên tâm hơn
là khi đón tiếp các đoàn sau mình thấy được là có những điều ở nganh chính Việt
Nam những vấn đề của chính mình như vậy đặt ra một cách hợp lý thì thuyết phục
được họ để họ đừng quá nhìn nhận một con
mắt nặng nề là của một đất nước tan tành trong chiến tranh không còn khả năng gì
00:07
không còn cơ hội gì để làm ban nữa Dạ và họ nghĩ là họ sẽ phải rời khỏi Việt Nam
hàng chục năm trời thì như vậy tôi nghĩ là cái cái thông điệp đầu tiên mà chúng
tôi đón nhận được từ họ như vậy là một cái điều tốt chúng tôi về thì cũng là tự
bảo nhau trong nội bộ trong ban quan hệ quốc tế của phòng thương mại lúc đó thì
sau khi gặp cũng về thì chúng tôi kể lại
với anh em khác và nói là Đây là một cái
cách nghĩ mình nên khai thác và tận dụng để sau này có khách khứ khác vào thì
mình dùng những cái cách thức như vậy để mà giúp thuyết phục người ta Dạ thế và
sau đó thì có những chuyến đi tiếp theo đó là của ngân hàng City Bank của Mỹ
tháng 2 năm 76 họ cưng một đoàn hai người từ Hồng Kông vào trong đó có ông
phó chủ tịch City bang ở Hồng Kông Tên ông là hasin và một ông Chuyên gia kinh
tế là người Ấn Độ là ranganathan Dạ là hai cái tên C có lẽ
cũng là để lại ấn tượng lâu đặc biệt là cái tên Ấn Độ ranganathan là tên của một
00:08
nhà van Ấn Độ và tôi đã rất thích tác phẩm của ông cho nên khi gặp thì tôi nhớ
được ngay Thế hai người đó vào thì có thời gian hơn họ ở Việt Nam khoảng 4 năm
ngày gặp nhiều cơ quan khác nhau Kể cả bên giao thông Tìm hiểu về nhu cầu giao
thông bên Bộ Nông nghiệp Xem các vấn đề về nông nghiệp rồi là các các khí cạnh
khác nhau của Việt Nam lúc bây giờ thì Việt Nam còn nhiều bộ lắm cơ thành ra
nhiều việc là thí dụ như riêng về công nghiệp họ sẽ phải gặp công nghiệp nặng
riêng công nghiệp nhẹ riêng điện than riêng vân vân để hỏi về các lĩnh vực hay
là về xây dựng thì những lĩnh vực đó họ cũng rất quan tâm nên muốn biết xem là
mình hướng phát triển sẽ ra sao hay dự tính như thế nào Thế Và họ cũng gặp Bộ
Kế hoạch Đầu tư hỏi nhiều Xem về hướng V
bây giờ xây dựng những kế hoạch mới phát triển cho Việt Nam ra sao thì tôi nghĩ
là tất cả các cuộc hợp đó cũng giúp cho họ có được nhiều điều họ ghi nhận về
tình hình của mình Thế còn năm 76 một năm vui lắm Bởi vì ngay năm đó thì một
00:09
một loạt các đoàn của các phòng thương mại các nước Asean và Việt Nam Dạ mở đầu
là một đoàn của phòng thương mại Philippines vào tôi nhớ mãi cái ấn tượng
câu chuyện cũng vui là họ vào đúng vào Hà Nội vào tháng ha đúng vào cái dịp
tháng riêng ta là rét ẩm và lạnh kinh khủng Mưa phùn lạnh cả đoàn Lạnh run ở
Philippines họ có lạnh không có khi hậu đó và họ quen làm ăn với miền Nam Họ
quen đi vào từ Đà Nẵng trở vào đến Sài Gòn thì lúc nào cũng ngớ mát như họ thì
họ không hề Trang bị áo RT Thế là lúc bấy giờ tôi phải nói với mấy anh em ở
phòng thương mại là đưa họ lên phố Hàng Ngang Hàng Đào Tìm mua những cái áo zt
cho họ mặc vào chứ không có thì không chịu nổi thế đấy là cái câu chuyện vui
đầu tiên cái câu chuyện vui thứ hai là nói chuyện với họ về các mặt hàng xuất
nhập khẩu gì này khác thì tôi chỉ nói đùa là cái mà tôi không mong nhập nhất
từ Philippines là bão bởi vì bão hayy từ Philippines r đánh vào Việt Nam thì đấy
00:10
là cái mặt hàng xuất khẩu nhất mà chúng tôi chống chứ còn tất cả cái khác đều mở
ra và đều muốn hai bên giao thương với nhau th cái không khí ban đầu của hai
bên khá là vui vẻ thân thiện tiếp theo là các đoàn của Singapore của Thái Lan
Rồi của Indonesia của Malaysia trong năm
đó họ vào thì cũng với một không khí khá là cởi mở thân thiện và cái tinh thần
láng giềng là khá là rõ Láng Giềng với nhau gần gũi với nhau trước đây nó do có
những vấn đề này khác cho nên là nó bị chia rẽ và có rất nhiều điều chưa hiểu
nhau thì bây giờ các nước láng giềng hiểu là đã đến lúc là phải gần gũi bắt
tay nhau thế mà chúng ta cũng nói nhắc với họ rất nhiều cái câu của người Việt
Nam hay nói là bán họ hàng xa Mua Láng rừng gần nhưng mà phải hiểu đúng hơn là
vắng họ hàng xa thì sẽ phải dựa vào láng rường gần cho nên là láng rường gần đối
với mình là quan trọng thì nói cái câu châm ngôn đó của người Việt Nam họ thích
00:11
lắm Họ bảo đấy là kinh th tinh thần rất tốt nói là hàng xóm lăng giềng thì tối
lửa tắt đèn có nhau có nghĩa chia sẻ với nhau thì họ cũng rất quý cái tinh thần
đó và cũng muốn là cùng Việt Nam phát triển trên tinh thần đó ít lâu sau đó
thì ở Thái Lan Ông Thủ tướng Thái Lan hồi đó có đưa ra cái phương châm biến
chiến trường thành thị trường đấy thì cũng là một cái cách nói của ông ấy để
cho cái không phải chỉ Việt Nam mà khu vực Đông Dương này và Đông Nam Á này một
nơi đã từng là chiến trường trong một thời gian dài thì sẽ thành thị trường
cho các nước trong khu vực cũng như cho các nước khác để có thể vào làm ăn thì
tôi nghĩ cái tinh thần đó của ASEAN ngay từ ban đầu là khá tốt nên cái thứ hai
nữa là khi giao tiếp với các doanh nhân của các nước Asean thì tôi nghĩ là ở
trong miền Nam thì các doanh nghiệp họ quen thuộc lâu rồi với kinh tế thị
trường và làm ăn với các nước đó không có gì là lạ Nhưng là bình thường Nhưng
mà đối với các doanh nhân Miền Bắc những người đang làm kinh doanh miền Bắc thì
00:12
thực sự Họ học hỏi được rất nhiều ngoài cái học đi vô n Nam để học từ các doanh
nghiệp trong Nam thì họ tiếp cận với các
doanh nghiệp nước ngoài họ cũng học được nhiều ngay từ những doanh nghiệp ở các
nước Asean thì Asean nó có điều kiện gần gũi với mình sản phẩm tương tự mặt hàng
tương tự nhiều và cái cách thức của ASEAN là cách thức khá là linh hoạt một
trong điều th rất ấn tượng của họ là lúc bây giờ họ đã hình thành các nước Asean
rồi thì họ là trong một tổ chức với nhau nhưng mà cái tính dân tộc ấy của mỗi
nước vẫn giữ riêng vẫn có những cái sắc thái riêng của từng dân tộc một và mỗi
nơi Họ giữ được những cái nét hay riêng của họ cái cách hay riêng của họ làm cho
mình khi làm việc với họ cũng cảm thấy là ồ đây là trong cái chuyện mà làm ăn
với nhau hòa nhập với nhau thì rất cần phải hiểu về nhau hiểu cả sâu về chiều
sâu của lịch sử về văn hóa về con người về tôn giáo về các khí cạnh đó rồi cộng
đồng từ đấy mới dẫn đến chuyện làm an được thế hai nữa là tôn trọng cái sự
khác biệt của nhau chứ nếu mà làm với nhau muốn thiết lập quan hệ kể cả thương
00:13
mại với nhau nhau mà không tôn trọng sự khác biệt của nhau thì sẽ không thể làm
được dạ trước đấy thì ở miền Bắc thì quen là làm với khối x chủ nghĩa và coi
cái cái giống nhau về ý thức hệ nó là cái điểm đồng quan trọng nhất để làm ăn
thì khi mà gặp tiếp cận với các nước Asean thì Dần dần chúng ta thấy ra được
là không không phải không nhất thiết ý thức hệ không phải mà còn có nhiều cái
khác có thể gắn bó với nhau được và cái điều quan trọng nhất là các bên có những
sự khác biệt nhưng phải tìm cái điểm đồng điểm đồng đặc biệt là về lợi ích
Nếu mà đã nói Kinh doanh muốn mở bàn bằng quan hệ kinh doanh thì cái số một
là phải tìm được lợi ích của nhau Dạ Thế
thì tôi nghĩ là đấy là những cái bài học đầu tiên những câu chuyện đầu tiên của
việc tiếp xúc với bên ngoài sau nă 75 là vô cùng đáng quý riêng với Nhật Bản thì
cái điều tôi ấn tượng rất là mạnh ở người Nhật là như thế này không chờ đến
00:14
năm 75 mà ngay từ năm 19 54 55 sau khi hiệp định gen quyết định chia cắt Việt
Nam làm hai miền dù là tạm thời thôi miền Bắc miền Nam thì trong khi Nhật Bản
giữ quan hệ chính thức có đại sứ quán giữ quan hệ chính thức với miền Nam Việt
Nam và có quan hệ kinh tế rất mạnh với miền Nam Việt Nam thì ở miền Bắc Nhật
Bản không duy trì một đơn vị ngoại giao nào cơ quan nào chính thức của nhà nước
nhưng đã để cho một hội mộ dịch Nhật Việt hình thành lên hội mộ dịch Nhật
Việt nhá tức là của người Nhật lập ra để làm ăn với Việt Nam chắc chắn là đấy là
một hội nhưng phải được chính phủ nhật bật đèn xanh ủng hộ thì mới có thể làm
được trong thời buổi chiến tranh như vậy
mà lại chiến tranh với Mỹ là cái nước mà Nhật Bản gắn bó rất lớn về mọi mặt như
vậy Nhất là những năm sau chiến tranh thế giới thứ hai thì chắc chắn là phải
có cái sự đồng tình của chính phủ nhật nhưng mà hội mộ dịch Nhật Việt với độ kh
00:15
khoảng 10 công ty thôi nhỏ của họ Nhưng mà họ đã rất kiên trì vào việt nam hàng
năm bom đạn mặc đến phòng thương mại nhiều khi vừa mới đến cơ quan một cái
còi báo động kéo nhau đi thẳng luôn xuống dưới hầm ngồi dưới hầm làm việc
rồi ngồi dưới hầm chú ẩn ngồi làm việc với nhau ở đấy cả tiếng đồng hồ để chờ
đến lúc hết còi báo động thì mới lại đi lên thế và đi đến các nơi khác làm việc
cũng như vậy họ vẫn bền bỉ vẫn đi vào làm những công ty nhỏ xíu thôi À cái tên
thì là cũng là một tên có lẽ là khá lạ với người Nhật Maya chẳng hạn thì thực
ra là họ do tập đoàn Mitsubishi lập ra dạ lập một công ty con lấy tên khác để
mà làm với Việt Nam hay là Shin ban Chẳng hạn là một công ty con của tập
đoàn Miss tương tự như vậy SH thì là của
seito yu Đấy cũng là trong những công ty Thương mại tổng hợp lớn thì 9 công ty
Thương mại tổng hợp lớn thì có tới s bảy công ty là lập ra những công ty con để
00:16
làm với Việt Nam ngay từ thời đó trước 7
trước 75 kiên trì suốt và tôi thực sự là từ đáy lòng mình quý trọng và cảm phục
họ bởi vì đối với họ thì có lẽ cái việc mà đi vào một nước chiến tranh bom đạn
Liên Biên như vậy là cái chuyện mà ă Nhầm cái lợi lộc về vật chất mạ lợi lợi
lộc về vật chất không Ăn nhằm gì được dạ so với cái mất nếu như họ mất tính mạng
đi rủi ro so với rủi ro có hay là rủi ro
về hàng hóa cũng vậy những chuyến tàu mà
bị bom bị mìn phá ng chủ lôi đấy phá ở ở cảng Hải Phòng chẳng hạn thì có thể làm
họ mất trắng luôn cả tiền mà Việt Nam lấy gì đâu mà bồi thường sẽ chỉ áp dụng
cái điều khoản forx maer là bất khả kháng do chiến tranh thế thôi và họ được
có thể được bảo hiểm bôi Thương Thành Sau khi chiến tranh kết thúc ấy mà Nhật
Bản lập lại quan hệ với Việt Nam cách đây đúng 50 năm thì thấy là trong 50 năm
00:17
trời quan hệ đã phát triển được biết bao nhiêu về toàn diện về tất cả mọi mặt và
Nhật Bản nổi lên trở thành cũng rất sớm sau đổi mới sau khi bình thồng hóa quan
hệ giữa Việt Nam với Hoa Kỳ Nhật Bản rất sớm trở thành đối tác thương mại lớn và
loại hàng đầu của Việt Nam thường làm trong khoảng top 3 top 5 thế rồi đầu tư
thì cũng rất lớn và đặc biệt là ODA thì luôn luôn chiếm ngôi vị số một ở Việt
Nam về cung cấp ODA cho Việt Nam cũng như với bao nhiêu chương trình khác về
trao đổi về hỗ trợ xây dựng năng lực rồi đào tạo nguồn nhân lực vân vân thì phải
nói là Nhật Bản có một quá trình Tích lũy để hiểu Việt Nam hiểu nhu cầu và
trong thời gian đầu sau chiến tranh thế họ dùng rất nhiều người mà đã từng sống
ở Nhật Bản cái thời tái thiết sau chiến tranh thế giới thứ hai họ nói những
người này có kinh nghiệm và trong lòng cũng vẫn còn đầy cảm xúc về hình ảnh của
đất nước sau chiến tranh cho nên khi họ vào làm ấy thì không chỉ làm về những
cái về thương mại không thôi đâu Họ nhớ lại được Và họ dùng được những bài học
00:18
của họ thời đó để mà áp dụng cho Việt Nam và họ có thể làm thành công hơn thì
tôi nghĩ tất cả những cái đó là những cái điều rất đáng phục của người Nhật
ngoài những điều mà bao nhiêu người khác cả thế giới công nhận ở người Nhật rồi
về tính kiên trì về sự thận trọng về cái tinh thần dân tộc về cái coi trọng chất
lượng vân vân thì bao nhiêu phẩm chất quý của người Nhật nhưng mà riêng cái
cách tiếp cận đối với Việt Nam phải nói tôi thực sự rất là khâm phục và rất quý
người nhật ở ở chỗ đó Dạ thưa chị Nhật Bản với lại Việt Nam Á rất
là thâm tình mà vừa rồi á là mới nâng cấp cái mối quan hệ lên là quan hệ chiến
lược toàn diện Dạ thì thật ra trai ca và
hiện nay có như là vừa rồi em có đi Nhật á thì thấy là cả 1500 trí thức Việt Nam
00:19
của mình đã được ăn học ở bên đó các thầy dạy cũng rất là tận tụ và các bạn
được tạo một cái môi trường để mà phát triển tốt cũng ít có nước mà có hẳn một
cái hội trí thức Việt Nam ở tại cái quốc
gia đó Tuy nhiên thưa chị là em muốn hỏi có một số nước á trong cái mối quan hệ
nó hơi nhạy cảm Thí dụ như Đài Loan Thí dụ như là Hàn Quốc hay là
Israel thì cái cái việc mà mình đã kết nối giao thương với những cái nước này
nó có cái gì đặc biệt không thưa chị ôi Đấy cũng là những câu chuyện rất hay
và những kỷ niệm mà tôi cũng như anh em ở phòng thương mại làm việc thời đó
không thể nào quên được Dạ ngày đó thì đúng là những nước đó là những nước hoặc
là như Đài Loan chúng ta thường gọi là nền kinh tế là có cái sự dạy cảm bởi vì
Đài Loan thì là nhiều nước trên thế giới
đã công nhận hiện một Trung Quốc rồi cho
00:20
nên Đài Loan không không được coi là một quốc gia mà là một nền kinh tế thôi Thế
Hàn Quốc thì bởi vì chúng ta có quan hệ chính thức với Bắc Triều Tiên chứ không
phải vì cái sự tham gia của Hàn Quốc và chiến tranh ở Việt Nam đâu bởi vì chúng
ta đã cũng đã bắt tay trở lại làm bạn trở lại với nhiều quốc gia khác mà đã
từng có chiến tranh ở Việt Nam rồi mà sớm nhất là như với Pháp với Nhật đấy là
chúng ta trở lại quan hệ bình thường với
họ khá là sớm thế Còn đối với Israel Thì bởi vì vấn đề trung đông dạ bao nhiêu
năm xung đột ở Trung Đông rất nặng nề rồi kể cả cuộc chiến cao nguyên côn Lan
cái xung đột ở Trung Đông nó nặng nề đến như vậy mà Việt Nam thì lại có quan hệ
bao nhiêu năm duy trì với các nước Ả Rập và đặc biệt là palestin là người Việt
Nam vẫn ủng hộ đất nước Việt Nam vẫn ủng hộ cho người palestin trong cuộc chiến
của họ thế cho nên là đối với Israel không dễ dàng Nhưng mà thực sự là ở đây
00:21
thì khi mà phòng thương mại có tham gia được vào việc mở cửa các thị trường này
thì thực sự chúng tôi vô cùng biết ơn bộ Ngoại giao lãnh đạo Bộ Ngoại giao lãnh
đạo chính phủ lúc đó và kể cả Lãnh đạo Bộ ngoài thương Bởi vì nếu không được
các cơ quan đó đồng tình và bật đèn xanh Thậm chí còn tư vấn cho cách làm thì sẽ
không thể làm được cái việc mở cửa thị trường mặc dù đứng về mặt thương mại về
mặt kinh doanh thì lúc đó là nó nổi lên nó thành cái nhu cầu cấp bách của cả
phía bạn lẫn phía Việt Nam Dạ là muốn rất muốn làm ăn với nhau mà thấy rất rõ
là làm ăn với nhau Nó sẽ có lợi hơn rất nhiều so với việc thiếu váng những quan
hệ đó Mặc dù chúng ta đã có quan hệ đối tác làm ăn với Nhật với Asean chẳng hạn
hay với Nhật Bản với một số nước khác rồi nhưng mà thiếu V những nước này nó
vẫn thiếu những cái mảng ghép vô cùng quan trọng cho quan hệ kinh doanh của
Việt Nam như vậy còn đối với lại các cái tổ chức quốc tế mà những cái tổ chức mà
00:22
lớn nhất á Thí dụ như là Liên Hiệp Quốc rồi ngân hàng thế giới rồi qu tiền tệ
quốc tế imf và sau này thì thật ra hồi nãy chị
nói á thì em có suy nghĩ tới những cái đàn khách
Philippines Indonesia đầu tiên mà đến Việt Nam Á cách cái năm mà mình vào
Asean năm 1995 đó tới 20 năm Vâng gần 20 năm Vâng vậy mà cái Cái bước mà mình
chuẩn bị để vào as em nhớ hồi đó hình như anh Khải và có cử
Anh Vũ Khoan đi qua ở bên đó để mà thảo luận chuẩn bị gì đó cũng là cả những cái
bước rất là gay go đó Vâng là những bước thực sự gay go Thực ra thì mình sau sau
những cái chuyến đi đầu tiên đó thì những đoàn đầu tiên đó là đều được lãnh
đạo Bộ Ngoại giao tiếp thời đó thì các vị lãnh đạo Bộ ngoại giao như Nguyễn Cư
00:23
Thạch võ Đông Giang thì đều rất là cởi Mở kh đàn đó ông Lê Mai vâng thì ông Lê
Mai phụ trách chủ yếu là thị trường Mỹ Nhưng mà đối với các nước Asean thì rất
là cởi mở khi mà tiếp thế và sau đó thì cũng cứ thúc đẩy để cho có những giao
thương tiếp và cứ thúc đẩy phòng thương mại Chúng tôi là cố gắng duy trì quan hệ
với họ kể cả trong cái giai đoạn những năm thực ra có những năm cũng bị đứt
đoạn Vì năm 78 thì trở đi Có chuyện Campuchia năm 79 thì có cái cuộc chiến
bế giới Trung Quốc sâm lớn Việt Nam thành ra nó cũng trở thành vấn đề lớn
cái chiến tranh lạnh vẫn còn đó thành ra
tất cả những cái đó cộng với cấm vận thì nó làm cho cản trở khá nhiều đối với
chúng ta và cũng phải nói là những năm đó cái câu chuyện về thuyền nhân ở Việt
Nam nó cũng gây chấn động lớn đối với các nước xung quanh họ nhìn vào Việt Nam
thành ra phải nói là sau 1 hai năm đầu mà họ rất là hứng khởi như năm 7 75 76
00:24
đến 77 thì sau đó là nó nó bị bị chìm Dần xuống một thời gian Ờ đứt đi không
Đi lại nữa không có nhiều những cái giao tiếp nữa mặc dù chúng tôi vẫn cố gắng
hàng năm thư từ cho họ có được cái tài liệu gì về Việt Nam thì xin của Bộ ngoại
giao của các bộ khác nhau Dịch ra tiếng Anh những tài liệu chính thức gửi sang
cho họ để nói về phát triển của mình nói về nhu cầu của mình vân vân rồi là cái
nước duy nhất lúc bây giờ còn ở lại còn cứ ở Việt Nam và kiên trì giúp Việt Nam
Là Thụy Điển những cái cuốn bố xy nhỏ đầu tiên giới thiệu xuất khẩu từ Việt
Nam export from Việt Nam thì là toàn là của các bạn trụ điển cơ quan sida giúp
cho chúng ta Thiết kế những quyển B sư nhỏ này để giới thiệu về Việt Nam ra
ngoài đ Hàng năm cứ những cái đó là cố gắng làm để mà gửi ra để để giữ được một
cái mối quan hệ nhất định thôi Thế nhưng mà cái hồi âm từ phía họ hoặc là những
chuyện làm An thì gần như bị trừng lại hết chững lại hết thì cho đến lúc mà
chúng ta thực hiện cái công cuộc đổi mới của mình 86 rồi đến tá ch khi mà chúng
00:25
ta giải quyết được câu chuyện Campuchia rất quô khỏi Campuchia và những cái cam
kết cũng như tất cả những cái về bức tranh đổi mới của Việt Nam nó càng ngày
càng rõ hơn thì những lúc bấy giờ thì không khí nó mới thuận lợi hơn nhiều so
với trước đối với các tổ chức quốc tế thì cũng tương tự như vậy Dạ
với ngân hàng thế giới và quỹ tề tệ quốc tế thì trước năm 75 thì Việt Nam cộng
hòa là một thành viên của hai tổ chức này và vẫn còn cái món nợ đối với họ
cộng lại là Ờ tôi nhớ hồi đó thấy nghe nói là cỡ chừng đâu 300 triệu đô la là
mình còn nợ thế thì chính cả ngân hàng thế giới cũng như quỹ tền tệ quốc tế là
lấy lý do là còn khoản nợ đó cho nên nước Việt Nam mới thống nhất không gia
nhập được là thành viên của họ chúng ta dùng rất nhiều kênh để vận động là cũng
không được nhưng mà đấy rõ ràng là cái cớ thôi Dạ chứ còn ngay cả Việt Nam có
00:26
sẵn sàng trả tiền đó thì có trả thì cũng họ cũng không công nhận tại sao bởi vì
cái cấm bận còn đó Dạ thì cái nút là cái cấm vận và phải có cái gật đầu của Mỹ
Chứ chừng nào Mỹ còn lắc đầu thì các tổ chức đó làm sao mà dám làm với Việt Nam
kể cả ADB ngân hàng phát triển Châu Á thế cho nên phải chờ tới năm
92 tức là sau khi Việt Nam đã đổi mới thành công mấy năm và cái con đường đổi
mới của Việt Nam là rõ là khá rõ là chúng ta lúc bây giờ đã bắt đầu nói là
quá trình nổi mới không thể đảo ngược được thế và người ta cũng hiểu không thể
đảo ngược được bởi sao bởi vì khối Liên Xô sụp đổ và đầng năm 90 Liên Xô thì giã
ra các nước Đông Âu cũng đều chuyển đổi hết Trung Quốc thì cải cách trước Việt
Nam 10 năm thì tất cả đều Họ cải cách theo hướng thị trường hết cả thà cả một
cái khối mà 7 80 pH của nền kinh tế Việt Nam dựa vào họ trước đây không còn nữa
00:27
nữa thì rõ ràng Việt Nam không còn con đường nào khác để trở lại theo cái kiểu
mô hình cũ nữa và chắc chắn là đi theo con đường cả cách mà mình đã có mà họ
cũng thấy họ cũng thấy họ đánh giá khá là tốt Việt Nam ở chỗ à hóa ra là Việt
Nam là cải cách sớm hơn dạ cho nên là tránh được cái sự sụt đổ theo Liên Xô
bởi vì cái lúc mà vào lúc Liên Xô sụt đổ
thì biết bao nhiêu người ở các nước khác nhau mà lúc giờ chúng tôi còn giữ được
những quan hệ nhất định họ đều hỏi một câu là liệu Việt Nam có sụp theo hay
không Ừ bởi vì khi cả một cái bệ đỡ lớn cho nền kinh tế của Việt Nam nó sụp như
vậy thì Việt Nam còn gì đây để mà đứng Dạ nhưng mà chúng tôi nói không vì Việt
Nam đổi mới như vậy cho nên Việt Nam đã kịp thời giải phóng được nguồn lực của
mình khai thác được cái lực lượng của nội bộ mình để bật lên và bắt đầu thiết
lập được khu vực được quan hệ với một vài nước xung quanh để có chỗ để mà Việt
lên thì chính nhờ đó cho nên mình đứng được và đến năm 92 thì có quyết định của
00:28
hai quốc gia mà chúng ta cũng rất cần biết ơn là hai cựu thù là Pháp và Nhật
họ cho chúng ta vay gọi là khoản vay bắc
cầu để trả cho ngân hàng thế giới và quỹ tiền tệ quốc tế 300 triệu đô la và với
khoản vay bắc cầu đó được trả thì hai tổ chức đó vui vẻ chấp nhận Việt Nam là
thành viên Tất nhiên là kèm theo đằng sau thì có một cái gật đầu của Mỹ tôi
nghĩ lúc bây giờ họ thấy là Việt Nam về cái chuyện Campuchia giải quyết được rồi
quan hệ với Trung Quốc thì qua những cái gợp đỡ Thành Đô coi như cũng đã giải
quyết được rồi à Bình thườ hóa với nhau rồi là các cái chuyện Liên Xô Rì những
nền tảng cũ không còn và cái con đường mà Việt Nam cải cách là là khá rõ Dạ Thế
thì đấy là các tổ chức quốc tế họ đi vào thế và ờ từ đấy thì năm 92 như vậy thì
đến năm 93 thì một số họ họ họ chưa lập quan hệ với mình ngay sau năm 73 sau
00:29
Hiệp định Paris đấy thì họ lập quan hệ chính thức vào lúc năm 93 và kể cả có
những nước dù là chính thức lập quan hệ từ năm 73 nhưng phải chờ đến năm 93 mới
thực sự là bắt tay nhau để mà làm một loạt các chuyện thì thưa chị là chúng ta
trong những cái bước đầu á là chúng ta không có tổng kết là người ta mang vô
cái lợi ích là bao nhiêu nhưng cái lợi ích là người ta biết được rằng mình sẵn
sàng cho cái mối liên kết với họ và mình
cũng gửi được cái thông điệp của mình đi
họ cũng gửi được cái ý kiến của họ là họ sẵn sàng vâng Thì em nghĩ đó là một cái
bước mở đầu á Nó rất là ngoạn mục và sau này thì chúng ta bắt đầu vào WTO chúng
ta bắt đầu ký những fta rất là nhiều thì thưa chị cái ấn tượng của chị đối với
00:30
lại cái việc mà chúng ta vào vto như thế nào tôi xin nói thêm một chút về cái
điều mà Kim Hạnh vừa nhắc đến về giai đoạn đầu tôi nghĩ giai đoạn đầu đó Mình
thuyết phục được và mình thực sự là Trút được rất nhiều nước quan tâm đến Việt
Nam và người ta đến với Việt Nam thì vì lễ kinh tế Đương nhiên rồi nhất là đối
với những người kinh doanh là phải có nhưng mà cũng vì cái tình cảm sự quý
trọng đối với người Việt Nam cũng có tại sao Vì tôi nghĩ là người ta cũng nhìn
người Việt Nam phải nói thật là ngần lấy nă chiến tranh người Việt Anh cũng đến
như vậy hi sinh đến như vậy vì đất nước của mình Họ thấy cái tinh thần dân tộc
của người Việt Nam cái lòng yêu nước của người Việt Nam là cái điều họ quý trọng
lắm họ quý trọng lắm lắm hai nữa là cái sự thương yêu đồng Bọc lại nhau giữa
người Việt Nam với nhau nhường cơm sẻ áo
cho nhau tất nhiên sau này thì xã hội nó có nhiều cái phát triển phức tạp hơn
nhưng mà chính nước mình ở những giai đoạn khó khăn ấy thì cái sự đùm bọc chia
sẻ với nhau là bao giờ cũng vậy lớn lắm Dạ người Việt Nam cái cái truyền thống
của mình rất đáng quý trong Nhữ những lúc mà khó khăn mà chia sẻ với nhau như
00:31
vậy thế thì cái đó họ cũng thấy Và họ cũng rất quý rồi cái tinh thần của cái
cái sự chọn lựa đúng đắn về đường hướng đổi mới của của đất nước Lúc đó thực sự
là họ thấy là yên tâm họ thấy là đúng bởi vì sao mình lựa chọn con đường đổi
mới rời bỏ cái kế hoạch hóa tập trung chuyển sang kinh tế thị trường mình chủ
trương phát triển kinh tế nhiều thành phần khuyến khích tư nhân phát triển
mình chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẵn sàng làm bạn với
tất cả các các bên các nước khác nhau trên thế giới vì lễ Chung thế và mình
cũng lại đưa ra cái cái cái ơ mục tiêu phát triển của mình lúc đó Số một là
nông nghiệp thứ hai là hàng tiêu dùng thứ ba là xuất khẩu những mục tiêu khiêm
nhường và phù hợp với lợi ích của người dân lúc đó Dạ nông nghiệp để mà lấy cái
ăn để lấy lương thực cho mình cái đã căn cơ trước căn cơ chút nghĩ đến người dân
đầu tiên hàng tiêu dùng cũng là nghĩ đến
người dân sau chiến tranh từ cái kim Sậy chỉ cũng không có
00:32
không mà m thì tất cả những cái đó biết nghĩ về dân là cái mà tôi nghĩ là nhiều
người nước ngoài lúc giờ họ đánh giá với tôi Họ bảo chính phủ như vậy là được dạ
chứ còn nếu mà chưa gì đã ham những cái đồ sộ những công trình quá lớn để mà đổ
tiền đổ của vào đấy trong khi dân vẫn còn đói còn nghèo thì sẽ là cái mà khó
lòng thuyết phục họ được dạ ngay cả cái cách tiếp cận đối với các tổ chức quốc
tế sau này cho tài trợ cho Việt Nam cũng vậy bao giờ họ cũng nghĩ đến việc cái
lợi ích mang lại cho cộng đồng cho đông đảo người dân đến đâu và sau này khi mà
worldbank thường khen Việt Nam thì họ rất khen là trong quá trình đổi mới phát
triển lên thì vừa tăng trưởng mà Việt Nam vừa xóa đói giảm nghèo rất là tốt
hai quá trình đó nó đi song song với nhau trong một thời gian tương đối dài
chúng ta cũng đã làm được những việc đó khá tốt vì trong tất cả những chương
trình ODA hoặc hợp tác với bên ngoài thì bao giờ cái cấu phần của xóa đói giảm
00:33
nghèo các cấu phần về xã hội cũng cũng là được đặt ra rất là mạnh Dạ Thì đấy là
cái từ cái ý thức của mình trong cách nhìn vì dân thực sự thì sẽ thuyết phục
được người ta chứ còn nếu mà lại vì lợi ích nhóm vì những cái mà mục tiêu khác
mà nó không phù hợp thì chưa chắc đã thuyết phục được người ta như vậy Dạ thế
và cuối cùng là cái cách của mình tham vấn rất chịu khó học hỏi rất chịu khó
lắng nghe thực sự thời gian đó là như vậy thế còn nhớ là các buổi hội thảo các
cuộc mà các lớp tập huấn mở ra mọi người
đi học rất nhiều rất nghiêm túc nghe ghi
chép rồi là hỏi han vận dụng lại về mình thế và và tinh thần học hỏi cầu Thị Như
vậy là tốt các luật đưa ra mới thì đều chưa có quy định như của WTO nhưng mình
cũng đều tham vấn họ Dạ nhờ họ góp ý và để đầu tiên là đề nghị họ cung cấp những
luật tương tự của họ để mình học hỏi mình tham khảo và sau đó là mình tham
vấn họ khi làm th luật đầu tư nước ngoài
của Việt Nam ra đời đúng một năm sau đổi mới n87 đã được khen là một trong luật
00:34
đầu tư tốt nhất ở khu vực này bởi vì sao chúng ta không chỉ học như các nước là
liên doanh chẳng hạn thì là 4951 mà phần
nước chủ nhà 51 mà mình mạnh dạn cho hẳn tới 70 ph là phần của nước ngoài trong
liên doanh và cho cả cái hình thức đầu tư 100 ph vốn nước ngoài Tức là mình có
những cái mình cởi mở hơn mạnh bạo hơn bởi vì tực ra lúc đó vì mình cần quá mà
mà nếu mà C Đạt vấn đề lên doanh thì bên phía mình có cái gì bao nhiêu đâu để
đóng góp vào cho nên mình có một cách tiếp cận thực tế là sẵn sàng mở hơn nữa
so với các nước khác để mà kéo được đầu tư vào th những cái đó là những cái mà
làm cho mình thuyết phục được và tôi nghĩ cũng là những bài học sau này nên
học hỏi lắng nghe chứ không phải là mình đã có quá trình phát triển như thế này
là mình giỏi giang lắm rồi mà không cần học Thiên hạ đâu th tôi tôi cho những
bài học thời đầu đó thích lắm thấy quý lắm Bởi vì từ lãnh đạo cao nhất cho đến
00:35
các bộ ngành hay các địa phương đều thế thầ học hỏi rất là tốt học hỏi chia sẻ
với nhau hợp tác với nhau cùng nhau làm thì nó mới đạt được kết quả như
vậy thưa chị là cái việc mà chúng ta
tiếp nhận cái đầu tư nước ngoài chúng ta
cũng nhận đầu tư như là Trung Quốc nhưng mà chúng ta thấy rõ ràng là cái đầu tư
của chúng ta nó không đạt được cái kết quả như là người Trung Quốc họ tiếp nhận
cái kỹ năng quản lý họ tiếp nhận luôn cả cái mô hình kinh doanh rồi và nhất là
công nghệ Tôi nghĩ này Thực ra là chúng ta có rất nhiều điều phải học từ Trung
Quốc cũng như học từ các quốc gia khác ở Đông Nam Á này khi họ tiếp nhận đầu tư
nước ngoài mà lúc họ đặt ra cái tư trí 51 pH của trong nước ấy là rất là có lý
ở chỗ là như vậy để cho người trong nước
00:36
có ý thức về cái chủ quyền của mình có ý thức về cái tự cườm của mình để mà học
hỏi để mà làm tốt hơn để làm sao cái phần 51 pH của mình là phần đích đáng và
cái phần 49 ph kia Tuy là tỉ lệ ít hơn nhưng nó phải đóng góp vào làm cho cái
phần cả cái liên doanh nó nảy nở ra cả cái khối lượng của cái 51 ph đó của nội
địa nó cũng tăng lên được phát triển lên được không phải chỉ về dung lượng mà kể
cả về chất lượng về độ kỹ thuật về trình độ quản lý của nó về kỹ năng của con
người người tham gia vào hay là như Hàn Quốc ấ thì thời gian đầu thời gian đầu
của ông tổng thống phắc Trung hi ông có khuyến khích đầu tư nước ngoài đâuu dạ
không ông nuôi dưỡng tư nhân trong nước trước để cho khi khu vực tư nhân trong
nước nó tương đối trưởng thành rồi lúc bấy giờ ông mới để cho đầ ti ngoài vô có
nội lực để mà có thể làm được với người ta thì mới nhận người ta vô để mà cùng
nhau làm chứ không để cho mình ở Cái tình trạng bị lép Dạ chúng ta thì trong
00:37
bối cảnh lúc bấy giờ thực sự là 87 thì vẫn còn cấm vận còn biết bao nhiêu khó
khăn các nước khác đầu tư vào chưa có ở Việt Nam thì làm sao mà có thể có được
nguồn lực cho nên buộc và cần thiết phải mở mạnh lúc đầu tôi nghĩ là đúng Thế
nhưng mà cái mà chúng ta không thực hiện
được từ đầu là ngay từ đầu trong các mục tiêu đầu tư đã có là chuyển giao công
nghệ là thu hút về công nghệ ch giao công nghệ học hỏi chuẩn giao Dần và nâng
Dần có thể sau này có thể mua lại dần tỉ lệ của Việt Nam để tăng cái tỉ lệ của
Việt Nam trong các liên doanh lên thì cái ý thức ban đầu của chúng ta khi
thiết kế luật là cũng mong muốn như vậy nhưng mà trong quá trình thực thi chưa
làm được việc đó tôi nghĩ chưa làm được việc đó thì nó một phần là là còn mải
biết chạy theo những cái dự án đầu tư có
được vào là quý vồ được ai thì kéo người
ta vô và người ta đặt vấn đề như thế nào Vì vì mình cần quá người ta nói cái gì
00:38
thì mình cũng cũng nghe theo hai nữa là cái đối tác của bên mình ấ để mà làm hợp
tác với người ta hầu hết là doanh nghiệp nhà nước dạ lúc đầu tư nhân có đâu Tôi
nhớ mãi là đến những năm 90 93 thì phải mà bên ô của Liên Hiệp Quốc còn đến trao
đổi với tôi ở vcci và đặt vấn đề là làm sao có thể chọn lựa được cho họ một danh
sách khoảng 30 doanh nghiệp tư nhân Việt Nam sẵn sàng làm đối tác làm partner Jo
venture với đầu tư nước ngoài để họ giới thiệu cho các nhà đầu tư nước ngoài về
họ thấy rõ là trong mấy năm đầu như vậy là là không ổn tại sao liên doanh toàn
với doanh nghiệp nhà nước mà không có khu vực tư nhân ở đấy Dạ Thế Họ thuyết
phục tôi rất nhiều Tôi cũng nói là tôi mong lắm nhưng mà vào lúc bây giờ 92 93
khoảng 93 thì chúng ta có cái gì trong tay có luật doanh nghiệp tư nhân và luật
công ty Cả hai luật đầy sự chói buộc cái gì cũng phải xin phép nhà nước nhất cửa
00:39
nhất động nguồn lực thì không tiếp cận được vốn vay ngân hàng khó
khăn quyền kinh doanh hết sức hạn hẹp cái gì lại thuộc vào giấy phép mà giấy
phép từ 3 tháng 6 tháng 1 năm 2 năm làm sao mà làm lên doanh nổi Dạ tôi hồi đó
xong tôi có đi vào Sài Gòn cùng với anh chị em ở VC ở Chinh ánh của chúng tôi
trong này đi gặp một số doanh nghiệp tư lúc bấy giờ còn là công tư hoặc là tư để
hỏi xem có nên xay hay không Họ đều lắc Ừ không làm không làm được một là mình
quá nhỏ hai nữa là sợ mình nhỏ như thế này làm với họ một hồi là họ Nuốt luôn
mình Họ mua lại luôn thì mình trắng tay không còn gì thì không làm nữa không đủ
tự tin để làm chưa có sức để làm mà không có cái thế ngang bằng để mà có thể
làm được dạ thế trở ra đến lúc nói chuyện lại với ô tác thì rất buồn về
chuyện đó nhưng mà lúc đó thì hãy còn đang có tới 12.000 doanh nghiệp nhà nước
00:40
mà trong đủ mọi lĩnh vực khác nhau thìở đâu chả có nhưng mà các nhà đầu tư nước
ngoài họ cũng không chọn lựa doanh nghiệp nhà nước nhiều bởi sao trước hết
là tư duy kinh doanh chưa có chưa thực sự hình thành được đang học thôi về kinh
doanh hai nữa là hệ thống quản trị hoàn toàn khác họ làm gì có bộ tứ ở trong
doanh nghiệp để mà quyết định ông chủ di nghiệp phải quyết định hết chứ Đằng này
Bộ Tứ Thành ra cái liên doanh đó thành ra nó đẩy đến khá nhanh là tình trạng ở
Việt Nam là Rốt cục là cái số mà 100 ph vốn nước ngoài càng ngày càng nhiều và
kể cả một số ban đầu họ thành lập là 70 pH của họ Nhưng sau vài năm họ mua lại
hết kể cả của mấy ông doanh nghiệp nhà nước nhà mình Họ mua lại hết Lúc đầu họ
cần ông chủ yếu là đất đai ông có sẵn V thị trường ít nhiều ông có thị trường vì
có cái tên đó ở Việt Nam rồi có thị trường tiêu dùng ở Việt Nam rồi rồi có
nguồn lực của chính phủ cái nguồn tiếp cận được các nguồn tài nguyên các nguồn
lực vẫn có kênh của ngân hàng về vốn liếng của các nơi cung cấp đầu vào thì
00:41
họ có kênh sẵn rồi thì họ làm thế thôi thế Đấy đấy là cái điều rất đáng tiếc
mình không học được Trung Quốc và sau này thì đến lúc mình làm gia công kể cả
đến lúc tham gia WTO khả năng làm gia công nó càng bùng lên rất nhiều thì mình
lại mải miết với chuyện làm gia công thì nói thực là khi mà tham gia những cái
nghiên cứu đánh giá tác động của WTO thì lúc bây giờ ngân hàng thế giới đầu tư
làm một cái báo cáo một cuốn rất dày mà rất là đầy đủ về Việt Nam một cái loại
rất là comprehensive report nó báo cáo rất đầy
đủ Phân tích kỹ lưỡng về các mặt có điều tra cả một số những lĩnh vực quan trọng
mà Việt Nam có lợi ích Hoặc có thể bị thua thiệt khi vào WTO để đưa ra phân
tích thấu đáo thì tôi cũng có tham gia với họ phần nào vào vào cái thời điểm đó
về cái đó thì cũng đã nói với nhau là là một cái Khát Vọng lớ lớn khi Việt Nam
00:42
tham gia WTO là vào đấy được thì cái khả năng nhận được đơn hàng xuất khẩu ở các
nơi là rất lớn nhưng mà sẽ phải rất sớm tìm khách để thoát ra tình trạng làm gia
công chứ nếu không thì Việt Nam sẽ chỉ cắm cổ làm gia công thôi cái giá trị gia
tăng của mình rất ít và mình Rốt cục là bán chủ yếu là đất cho thuê đất với giá
rẻ và lao động giá rẻ rồi là điện cũng phải lo cung cấ cho họ một số thứ và tư
đầu vào giá rẻ thế thôi chứ không có gì nhiều thì trong cái khát vọng mà đưa ra
trong báo cáo đó đã nói đến cái định hướng lâu dài là phải tiến tới như vậy
thế nhưng mà tiếc rằng nó không đạt được dạ không đạt được cái
đó thưa chị Khi mà mình tiếp cận với lại những cái Hiệp
định Thương mại tự do mà đời mới á thì chị thấy cái việc mà mình chuẩn bị để mà
00:43
mà mình tham gia vào những cái fta đó nó như thế nào Nó diễn ra như thế
nào đối với nước mình thì tôi nghĩ cái quá trình đàm phán chuẩn bị để tham gia
về hộ nhập quốc tế thì mình đã trải qua những kinh nghiệm lớn của mấy đợt đầu
tiên là tham gia ASEAN hồi đó thì cũng đã có những nghiên cứu những đánh giá
tất nhiên nó còn hơi sơ xài thôi bởi vì mình chưa hiểu nhiều về thị trường nhưng
cũng đã ít nhiều đã Hình dung là vô thì được cái gì thì thường là bao giờ mới
nhằm lễ ý đầu tiên là xuất khẩu Dạ thứ hai là có thêm cái nguồn nhập khẩu vào
để tạo thành cái cạnh tranh trong nhập khẩu nhiều hơn thứ ba là thu hút đầu tư
nước ngoài thì thường là những cái đó mục tiêu lớn nhất Vâng thế và trong cái
thúc đẩy xuất khẩu thì đi cùng với nó sẽ là phát triển ngành này ngành khác và
tạo thêm công an việc làm cho người dân tăng thêm thu nhập cho người dân trong
nước nhờ có mở cửa thị trường như vậy thế Và bên cạnh đó thì cũng thường nói
đến cái chuyện là như vậy là cho các doanh nghiệp học hỏi thêm về quản trị
00:44
rồi mở mang thêm doanh nghiệp trong nước của mình vân vân Thì đấy là thường cái
mục tiêu đầu tiên sau Asean thì đến những cái đàm phán của
mình với Hoa Kỳ bta là bilateral Trade agreement Hiệp định Thương mại song
phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ thì hiệp định đó thì cái kinh nghiệm vô cùng đáng
quý là đàm phán hai bên với nhau từ năm cuối 95 96 trở đi đàm phán nhưng dựa
trên nền tảng của hiệp định WTO Dạ Hoa Kỳ đề nghị với mình thế là đàm phán trên
nền tảng WTO Tức là trên các văn bản hoặc là các quy định Mà đa số các nước
khác đã công nhận kể cả các nước đang phát triển đã thừ nhận rồi muốn Việt Nam
là là phát triển kinh tế thị trường theo các nước đang phát triển khác thôi chứ
chưa cần theo tiên tiến như là Mỹ hoặc châu Âu nhưng theo đó thì đấy lấy đấy
làm nền tảng và quả là mấy năm đó là một cái quá trình học hỏi cho các nhà đàm
00:45
phán cho các cơ quan của mình kể cả cho một số doanh nghiệp hay là cho những cái
nhóm nghiên cứu ở bên vcci về hỗ trợ cho doanh nghiệp trong quá trình hội nhập
Đấy là học hỏi về những nguyên tắc thương mại quốc tế thì từ đó là vừa phục
vụ cho cuộc đàm phán với Mỹ mà vừa sau này phục vụ cho đảm phán WTO Thế thì đấy
đã là quá trình nhiều và vừa và tìm hiểu mà vừa đồng thời là mình phải phát hiện
được ở đấy Vậy thì những cái gì nó sẽ là cái lợi cho mình Dạ cùng đối chiếu cái
Thí dụ như về thương mại hàng hóa nó mở như thế nào thì mở về thuế như thế nào
các hàng rào Phi thuế dỡ bỏ như thế nào mình có thể dỡ bỏ hàng rào gì và mình
được dỡ bỏ những hàng rào gì ở bên ngoài và nó sẽ mang lại lợi ích cho mình về
xuất khẩu đến đâu nó tạo cạnh tranh cho thị trường trong nước đến đâu về cái
việc mở cửa thị trường nội địa cho hàng hóa nước ngoài vào và cái ngưỡng có thể
chấp nhận được là chỗ nào hay là những cái hàng giào kỹ thuật Ví dụ như tiêu
00:46
chuẩn kỹ thuật của hàng hóa quy định vệ sinh an toàn thực phẩm chẳng hạn hoặc
sps vẫn còn cam đến giờ này vẫn còn cam Go nhưng mà thời gian đó là cũng đã phải
cố gắng tìm hiểu nhiều và đã phải cũng đề nghị với các nhà đàm phán là lưu ý về
những mặt đó là có những cái thì mình chịu được có những cái nó sẽ là cao
nhưng có những cái buộc phải dung hòa để chặn không cho những luồng hàng xấu
những hàng độc hại từ bên ngoài và Việt Nam vì khi mà mở cửa cho WTO thì lập tức
là hơn 100 nước có thể tận dụng cái quyền thưng mại của họ để vô nước mình
rồi thì lúc bây giờ mình làm sao chống chịu nổi các doanh nghiệp của mình chủ
yếu vẫn là làm trong nước thì làm sao giữ nổi sân nhà đây khi mà có quá nhiều
đối thủ cảnh tranh mạnh hơn từ bên ngoài tràn vào thì tất cả những đó hồi đó đã
có là cũng có chuẩn bị thì tôi nghĩ Nhìn cảnh báo hết hả chị có cảnh báo và nhìn
chung những cái điều được ra đưa ra trong cái báo cáo cuối cùng Mà bên
00:47
worldbank tập hợp lại kể cả các công trình nghiên cứu của các bộ để đưa vào
thành Khuyến nghị thì nhìn chung là nó nó nó trúng bởi vì sau đó một năm đấy
Khi mà dự án M Trap cho tài trợ cho mình để làm cái đánh giá một nă đầu gia nhập
WTO thì mình nhìn vào mình cũng thấy là đúng là những mặt được những mặt chưa
được thì nó đều là phù hợp với những cái cũng đã dự báo Dạ nhưng trong đó cái
điều mừng là của một năm đầu tiên là ở chỗ là cái mà dự báo của Bộ Tài chính ấy
nói là năm đầu tiên thì ngân sách sẽ bị hụt giảm thuế nhập khẩu cho nên là hạ
hàng rào thuế nhập khẩu xuống cho nên cái thu thuế nhập khẩu nó sẽ làm giảm
ngân sách tới vài trăm triệu đô la Nhưng trên thực tế không có tới mức như vậy
Không tới mức như vậy bởi vì Tuy là thuế
giảm xuống nhưng cái mức độ hàng hóa vào cao hơn rất nhiều hai nữa là cái chiều
00:48
xất khẩu ra thì mình cũng có đánh thuế một phần thuế xuất khẩu Tuy là có giảm
xuống nhưng xuất khẩu được nhiều hơn rất nhiều nh cái lợi thu được từ đấy và thu
được từ thuế trong nước nhờ cái làm an phát triển lên của doanh nghiệp nó thừa
bù đáp ngay ngay năm đầu tiên cái một trongng điều mừng nhất mà thở phào nhẹ
nhõm đối với Quốc hội là không bị thất thu về thuế do hội nhập và WTO cái thứ
hai đ là về nông nghiệp Vì họ rất sợ chúng ta cũng rất sợ là nông sản khó
xuất khẩu được vì tới năm đó khi đàm phán WTO thì Việt Nam vẫn còn trợ giúp
cho xuất khẩu một số sản phẩm Thí dụ như là cà phê Thí dụ như một vài sản phẩm
khác tổng giá trị hàng năm tôi nhớ không sai thì là con số cỡ chừng 200 triệu đô
la chính phủ trợ cấp 1 năm gọi là trợ cấp trực tiếp cho xuất khẩu đấy thì theo
WTO chúng ta phải bỏ hoàn toàn cái trợ cấp cho xuất khẩu Dạ thì chúng ta chấp
nhận bỏ cái đó nhưng mà trong WTO thì lại có một cái quy định rất hay đối với
nông nghiệp mà chúng ta cần tận dụng và tận dụng nó thì đẩy nông
00:49
nghiệp lên được đó là hàng năm Việt Nam được dùng 10 pH của thu nhập tổng giá
trị sản lượng nông nghiệp để đầu tư trở lại cho nông nghiệp 10 ph tổng giá trị
sản lượng nông nghiệp thì lớn hơn nhiều so với cái 200 triệu đô la hỗ trợ xuất
khẩu chứ Thế nếu mình mang quay trở lại cái khoản tiền đó đầu tư trở lại cho
nông nghiệp thì giúp cho những người làm hàng xuất khẩu trong các khâu thúc đẩy
về chất lượng về quy cách sản phẩm về phát triển thị trường rồi về đào tạo
nhân lực bao nhiêu thứ có thể hỗ trợ cho họ được về mặt kỹ thuật để họ xuất khẩu
được tốt hơn chứ không nhất thiết phải cho tiền cho từng lô hàng xuất khẩu và
cái đó mới là cái nó vững chắc nó bền vững lâu dài để nâng năng lực cạnh tranh
của doanh nghiệp xuất khẩu chứ không phải bằng con đường dùng tiền trợ cấp
trực tiếp thế mà tính tới lúc đó thì hàng năm nhà nước Việt Nam Rốt cục con
số đưa ra cũng giật mình là đầu tư của nhà nước cho nông nghiệp nó chỉ chiếm
00:50
tới cỡ chừng 6,8 Ph dạ tổng sản lượng giá trị nông nghiệp rất là thấp so với
các ngành khác công nghiệp chẳng hạn thì được đầu tư trở lại cao hơn rất nhiều
Nông nghiệp chỉ được 6,8 PH trong khi ngưỡng wt cho phép là 10 Ph dạ thà hồi
đó phải nói thật là chúng tôi cũng thúc đẩy rất nhiều kể cả ở tổ tư vấn của thủ
tướng thúc đẩy rất nhiều đầu tư mạnh đầu tư mạnh vào nông nghiệp đi đầu tư mạnh
vào nông nghiệp không sợ nông nghiệp bị chè ép và bị thua trong WTO dạ mà chúng
ta đầu tư mạnh vào nông nghiệp sẽ là ngành xuất khẩu được tốt và sẽ là những
trái ngọt cho nông nghiệp nhiều hơn tất nhiên phải chấp nhận cạnh tranh cũng có
nhưng mà mở cửa như vậy là là tốt Nhìn chung là tốt cho nông nghiệp về cơ bản
là tốt chứ không phải là một cái mà gây khó cho nông hiệm Dạ miễn là nhà nước
biết quan tâm và đầu tư Thực ra là có một cái cách nói đùa của những cái người
mà nghiên cứu về nghề nông á Người ta nói là nhất sĩ nhì nông Dạ nhưng mà
00:51
chừng nào mà kinh tế mà nó khó đó thì người ta nói là nông nghiệp là bệ đỡ của
cái nền kinh tế đ vâ đỡ xong rồi thì lại rớt xuống cái tỷ lệ đầu tư nó khá là
thấp trong khi đó thì thưa chị là em coi cái ba cái vấn đề mà anh Vũ Khoan ảnh
kết luận trong một cái bài về hội nhập á thì em chú ý một cái từ rất hay tức là
lòng ghép lòng ghép tất cả những cái Hiệp định Thương mại mà mình đã ký đó cái
trước đây cũng như là cái mới sau này để
không có chỏi với nhau và để khi mà thực hiện á thì là chúng ta vẫn coi như quan
trọng nhất là cái cốt lõi là cái nền kinh tế của mình Dạ em thấy bây giờ nó
00:52
giống như một cái từ mà trong cái nghị quyết của chính phủ của Trung ương đưa
ra cho các cái tỉnh đồng bằng sông Cửu Long là chữ quy hoạch tích hợp tích hợp
thì Cái chữ tích hợp này với cái chữ lòng ghép này là những cái từ mà mình đã
nhận thức được cái vấn đề là phải tổng hợp lại ngay từ đầu rồi Dạ
cũng như tôi nói ở cái phần đầu ấy những bài học đầu tiên ấy hội Nhiệp là ở bên
trong là cái sự hợp tác giữa các cơ quan với nhau rất là tốt hợp tác giữa nhà
nước với các tổ chức như vcci itpc rồi với doanh nghiệp rất cả hợp tác với nhau
các cơ quan cùng đồng lòng cùng hợp tác với nhau thì và che Chấn cho nhau nữa kể
cả trong những quan hệ đối với bên ngoài nhiều khi là mình phải phải hỗ trợ nhau
để mà cùng nhau đi ra được thì như vậy là làm rất tốt thời gian đó hay là bài
00:53
học mà hồi tham gia WTO hay đàm phán bta cũng vậy là các cơ quan xuống vào cùng
nhau đàm phán cùng nhau thảo luận với các điểm nhượng bộ cái này đi để được
cái kia tính xem cái gì nó là được tốt nhất cho Việt Nam chứ không phải cho
ngành này ngành khác thì là chọn cái phương án với cái lợi ích là số một là
lợi ích dân tộc lợi ích đất nước Dạ thứ hai mới đến lợi ích của các ngành quan
trọng thứ ba thì là rồi mới đến lợi ích doanh nghiệp với các thứ này khác Dạ
nhưng cái lợi ích đó nó phải là số một tôi sau này thì cũng được các bạn bên
vcci Trung tâm WTO và hội nhập quốc tế là nơi hàng năm thường hay theo dõi đánh
giá các cái kết quả của thực hiện fda và đưa ra những khuyến nghị thì các bạn
cũng mời phản biện cho một số báo cáo các bạn tượng ra thì thường cũng phát
hiện được một số điều nhưng một trong những điều tôi khó chịu nhất mà lần nào
gần như lần nào nói về cái nào tôi cũng nói là tác động quan trọng của các cam
kết hội nhập fda này là nó giúp làm nâng cấp thể chế của mình hoàn thiện thể chế
00:54
kinh tế thị trường vì các fta thế hệ mới là nó kèm theo những điều kiện về thay
đổi các quy định trong nước Dạ chứ như fta thông thường như Asean họ không cần
đòi hỏi mình là thay đổi quy định trong nước như thế nào mế là anh cứ thực hiện
đúng những cái anh cam kết với tôi là được còn trong nước Anh đối xử với nhau
nào màc kệ anh nhưng th fta thế hệ mới là họ đòi hỏi cao hơn môi trường Chẳng
hạn Lao động chẳng hạn chống tham nhũng chẳng hạn quy định tất cả vào đấy mà
không coi là C thiệp nội bộ vì đây là điều cả hai bên đều phải thực hiện bên
họ có luật rất chặt về bảo vệ môi trường Họ không cho phép như thế thì có sang
Việt Nam không được làm như thế không được hối lộ tr nhũ thì áp dụng cả hai
lao động theo những quy chuẩn lao động của ao chẳng hạn đưa vào đầy đủ thì mình
ký kết mình theo ha thành lập Công đoàn những cái đó là là họ đưa vào hết cả thì
mình phải theo Nhưng mà thường ấy đi lúc sửa luật của mình thì mình có sửa để mà
nó thích ứng theo đúng cái lộ trình cam kết với họ là là đến năm này năm này tôi
00:55
sửa luật này luật kia thì có sửa Nhưng hầu hết sửa nhằm cho họ hài lòng và họ
không thổi còi mình Nhưng mà thực thi thì thì thì yếu hai nữa là cái mà tôi
đau nhất là thường là quan tâm để cho các nhà đầu tư nước ngoài hài lòng chứ
không quan tâm đến doanh nghiệp trong nước có được lợi có có tận dụng được cơ
hội của các th không Bởi vì rất nhiều cái là giữ nguyên tất cả những chói buộc
với doanh nghiệp trong nước đầu óc của các nhà kinh doanh Đáng lẽ là
phải xem thương trường nước ngoài như thế nào trong nước như thế nào để lo về
chiến lược lo về chiến thuật cạnh tranh của
mình thì mới phát triển được Thì các ông hầu hết đều kêu với tôi là đầu tư ít
nhất 1/3 thời gian là lo ứng phó với các
quy định trong nước Ừ nó đã nhiều nó rối dám phức tạp nó lại thay đổi xành xoạch
và nhất là nó thi hành mỗi nơi một kiểu không biết đằng trời nào mà
00:56
làm trong đó TH chị là hội nhập á còn có một cái vấn đề rất là căn cơ nữa là khi
anh hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới anh phải cùng lúc anh tái cơ cấu
lại nền kinh tế mình nghe hoài cái chỗ tái cơ cấu nền kinh tế nhưng bây giờ bớt
rồi Đâu ai nhớ gì tới cái chuyện mà tái cơ cấu V nền kinh tế với lại tất cả
những cái quy định mà bất lợi cho doanh nghiệp ở trong nước như vậy dạ dạ Điều
quan trọng nhất là đối với môi trường kinh doanh mà mình không cải thiện được
một cách căn cơ không tạo môi trường kinh doanh tốt cho doanh nghiệp trong
nước của mình hoạt động ít nhất phải như người đầu tư nước ngoài họ được làm ở
Việt Nam ấy thì như vậy thì mình không nói được câu chuyện tái cơ cấu đâu Dạ
nhà nước có đưa ra chủ trương tái cơ cấu nhưng doanh nghiệp mới là người thực
hiện ví dụ họ chuyển từ ngành a sang ngành B họ đầu tư sang ngành nọ ngành
kia một trong những l vực mà chúng ta kêu với nhau hoài mà làm cho Việt Nam
00:57
Thực sự là rơi vào cái bẫy gia công bẫy lao động giá rẻ là cái tình trạng làm
gia công thì làm sao đây công nghiệp gia công công nghiệp chế biến chế tạo phải
là những ngành tạo giá trị gia tăng cái giá trị của công nghiệp hóa nó là ở chỗ
ngành công nghiệp nó tạo được giá trị gia tăng lớn nhất dạ cho nên người ta
công nghiệp hóa các nước theo công nghiệp hóa là để thế nhưng mình công
nghiệp hóa nhưng ngành chế biến chế tạo Cũng không tạo được nhiều giá trị gia tă
đau hết cả người khi mà tổ chức công nghiệp unido ở Hà Nội này họ cùng với bộ
công thương cách đây 3 4 năm thì phải lần đầu tiên đưa ra một báo cáo về đánh
giá mva manufacturing value adit của Việt Nam Cái chỉ số gọi là
mva thì kết luận lại cho thấy là ngành manufacturing ngành chế biến chế tác của
Việt Nam tạo giá trị gia tăng Chưa tới 10 ph rất thấp trong Asean nước mà cũng
00:58
gọi là thấp trong ASEAN kể trên Việt Nam là Philippines thì 26
ph mà Việt Nam thì chưa tới 10 ph thp qu bình quân trong các ngành Dạ bình chân
trong các ngành gọi là Chế biến chế tạo công nghiệp như vậy thì đất nước lấy đâu
đi lên hai nữa là cái ngành mà chúng ta cứ nói mãi về công nghiệp phụ trợ điều
này thì giáo sư trn Văn th Hay là ông chuyên gia Nhật bản nhà kinh tế Nhật
Bản cũng ở Việt Nam đến cách đây đến bây giờ thì phải nói là hơn 30 năm rồi Dạ
khi mà ông thọ và ông ôô cùng trình bày ở một cái hội thảo lớn ở khách sạn Mia
Hà Nội về cái tầm quan trọng của phát triển công nghiệp phụ trợ đối với Việt
Nam trong quá trình công nghiệp hóa họ cũng nói rõ là phải có công nghiệp phụ
trợ chứ nếu không chỉ tiếp tục gia công mới không tạo được thêm công an việc làm
chất lượng tốt hơn theo phương châm của của ilo là việc làm tốt hơn nữa chứ
00:59
không phải chỉ việc làm mà phải là việc làm tốt hơn better job thì Việt Nam cũng
không có được better job cho người lao động của mình công việc tốt hơn đây nó
là cả là thu nhập cao hơn cả là cái tay nghề cao hơn môi trường làm việc tốt hơn
trình độ quản lý tốt hơn vân vân thì chúng ta cũng không có được cái better
job đó Bởi vì nếu mà chúng ta chỉ làm gia công thì chỉ như vậy thôi Hay là như
anh Trần Đình Thiên một chuyên gia kinh tế đ hay nói đùa là chị em Việt Nam chỉ
giỏi nhất cái chuyện Ngồi đạp máy khâu tôi không làm cái gì khác dạ mà đạp máy
khâu thì chỉ được đến cái tuổi máy may đấy chỉ được đến tuổi 35 là hết dạ từ 16
được bắt đầu tuổi lao động đến 35 tuổi là hết không làm được nữa và hết tuổi đó
là ra còn lại những năm còn lại cuộc đời của mình không có nghề nghiệp gì trong
tay để làm quen làm trong một dây truyền đạp máy may chuyên để may một cái đoạn
này thôi người may cổ áo chên may cổ áo người may cổ tay Chơn may cổ tay người
may vạt áo Chơn may vạt áo ra khỏi đấy là đến muốn mở một cái
xưởng may con con cho mình làm một cái máy may để may dân gian cũng không làm
01:00
được dạ thì làm gì sống gì làm gì đây thì mình khi mà cứ chạy theo gia công
không nghĩ tới các khâu khác là nó tệ vô cùng và đồng thời nó lại đẩy mình phụ
thuộc vào một vài thị trường cung ứng đầu vào như Trung Quốc như Hàn Quốc thế
và đến lúc mà CoV viết xảy ra hoặc là bắt đầu là chiến tranh thương mại Mỹ
Trung những khó khăn trong việc đầu vào từ Trung Quốc hoặc là các nước họ bắt
đầu họ soi xét Họ yêu cầu cái tỉ lệ nội địa phải cao hơn đấy trong các sản phẩm
xuất khẩu như một cái để cạnh tranh thì mình là rất khó khăn Dạ đứt gãy chỗi
cung ứng là mình là một trong những người là đáng lo nhất bởi vì mình có đâu
những cái nền tảng ấy hoàn toàn phụ thuộc vào nhập khẩu từ bên ngoài mà dạ
th những cái sau này thì có một vài trường hợp may mắn hơn là khi mình và
cái nước mà mình nhập khẩu cùng có fta với một bên thì người ta chấp nhận là
coi như sử dụng cái origin của cả hai bên cái xuất xứ
01:01
của hai bên đều coi cộng gộc được Thí dụ như trường hợp Hàn Quốc với Việt Nam
cùng có fta với Liên minh châu Âu thì khi xuất khẩu sang Liên minh châu Âu thì
những cái gì mình nhập từ Hàn Quốc làm đồ vào thì vẫn được coi là như vậy là
sản phẩm Việt Nam đạt được yêu cầu đầu vào để mà được hưởng ưu đãi Thuế từ châu
Âu nh những trường hợp đó nó quá hiếm hoi Dạ trong khi nhập khẩu đồ vào thì hu
hết là là vẫn là từ Trung Quốc hoặc là từ một vài nước Asean khác An ta nhìn
lại thì thấy đau là bởi vì mình là nước tuy là xuất khẩu là mình đang được coi
là một nền kinh tế xuất siêu nhưng xuất siêu đó là phần của đầu tư nước ngoài
đâu phải của trong nước Nếu mà nhìn vào kinh tế nội địa thì vẫn là một nền kinh
tế nhập siêu và nhập siêu từ các đối tác lớn nhất thì lại những đối tác mà nhập
siêu nhiều ví dụ như Trung Quốc Hàn Quốc là hai nơi mình nhập siêu rất nhiều
Asean mình nhập siêu Đài Loan cũng nhập siêu nhiều Dạ đấy những cái đó là những
cái cũng cũng đáng buồn bởi vì có những cái đáng lẽ là tham gia các fta mình
01:02
phải tận dụng cơ hội để mà làm những cái
thay đổi cho mình về cấu trúc kinh tế về môi trường kinh doanh về thể chế cho
phát triển thì mình lại chưa làm được mọi thứ tới nơi tới chốn và nhiều khi cứ
cứ ngay cả trong cái cách mà mình đưa ra về kết quả đấy quá nặng về nói những
thành tích những con số mà thực ra nhiều cái nó thẳng thắn mà nói không hẳn của
mình Thanh tích xuất khẩu thanh tích xuất
siêu đâu phải của mình đầu tư nước ngoài bây giờ Trung mình là chiếm mấy năm nay
liên tục rồi là cỡ 73 PH trong xuất khẩu còn họ Họ nhập khẩu cũng nhiều nhưng mà
ngay cả một số ngành phụ trợ mà họ nói là made in Việt Nam thì cũng là do các
công ty nhỏ họ mang vô để làm dạ như Samsung chẳng hạn thì họ mang một loạt
các doanh nghiệp phụ trợ của Samsung vào Việt Nam để làm đấy chứ thì được coi là
meding Việt Nam nhưng cũng có phải là bing Việt Nam Thực Đâu không phải là m b
Việt Nam Mỹ dạ người Việt Nam thế Thấy thành ra về mặt hội nhập thì nói thật là
01:03
cái thành công cũng nhiều nhưng mà cũng còn rất nhiều cái mình chưa tận dụng
được cơ hội và thực sự là cũng lo lắng khi mà bây giờ thế giới đang thay đổi
rất nhiều cái chuỗi cung ứng mới đang hình thành những cơ hội mới trong một số
ngành mới mà mình rất khát khao muốn phát triển nhưng nếu mình không rút
những bài học kể cả những cái đắng của những năm vừa qua để mà bây giờ làm mới
mình cho thật tốt lên thì sợ là những cơ hội đó hoặc là nó không đến với mình nó
trôi đi mất nó mà nó trôi đi t thời buổi này nó trôi đi lẹ lắm đi rất lẹ chứ
không phải gì thế như đối với những cái mới thì lại càng cần phải chứng minh
nhiều hơn về năng lực của mình có thể đáp ứng để mà lấy lại được thì đây là về
năng lực Số một là năng lực thể chế năng lực thể chế hệ thống các quy định luật
pháp chính sách thì T tất cả các thứ nó phải rõ ràng phải hết sức minh bạch và
01:04
nó phải có cái độ ổn định cái sự Tiên liệu được dạ chứ không phải đấy chúng ta
thấy cái bài học như là về điện mặt trời
đấy để giá điện rồi mua điện như thế nào nó làm rối tung lên hôm nay là rõ là
điện mặt trời của các tổ chức các cơ quan các hội gia đình anh sản xuất ra mà
nó dư thì tất cả cái đó đều bằng không theo chị thì do thế nào do làm sao mà
cái thời gian đầu á mình tiếp nhận những
cái đoàn khách quốc tế người ta đến ngay cả khi chưa có được là chính thức rồi
mình tiếp nhận cái đầu tư tiếp nhận cái hợp tác kinh doanh ký những cái Hiệp
định Thương mại đầu tiên nó rất khác với lại bây giờ theo chị thì vì sao đấy như
tôi nói thực sự ra là nó có mấy yếu tố Việt Nam là một nền kinh tế vào lúc mới
ra khỏi chiến tranh thì người ta còn cho
01:05
là có rất nhiều tiềm năng chưa được khai thác dạ nguồn tài nguyên chưa được khai
thác nguồn lực con người cũng còn rất nhiều Mà mấy bạn Hàn Quốc ấy là hồi đó
mấy ông Hàn Quốc vào chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam về phát triển Hàn Quốc thì
họ nói là cố gắng giữ cái kỷ luật của thời chiến để mà làm vì bây giờ hàng
triệu người mà trước đây những người trẻ xung sức nhất đang phục vụ chiến tranh
bây giờ giải tỏa họ đi để mà phục vụ nền kinh tế thì nó là một lực lượng vô cùng
quý mà có được một cái kỷ cương làm việc
tốt giữ được giữ cho họ cái thói quen về kỷ cương thì nó là một cái rất thuận để
cho phát triển công nghiệp hoặc là đưa nông nghiệp lên làm một cách hiện đại
hơn và họ cũng coi là Việt Nam Họ nói là Hàn Quốc mất độ 30 năm để hóa rồng Việt
Nam với tài nguyên thiên nhiên nhiều hơn Hàn Quốc như thế này điều kiện thế giới
Nói chung nó cũng sẽ thuận lợi hơn tất cả cả các cái thì có thể là Việt Nam chỉ
01:06
cần mất độ 20 năm thôi là có thể hóa rồng được thế họ nói hồi ấy Họ nói thế
Tôi đã bảo Ô thôi tôi cảm ơn đấy có lẽ T không mong muốn gì hơn nhưng mà chắc là
không được còn khó lắm mà sẽ còn phải học rất nhiều từ từ các nước họ bảo đấy
chính thừ cái ý thức của Việt Nam là phải đi học Ừ học lắng tai nghe vừa học
vừa học vừa làm làm việc với nhau là on the job Training mà mà học với từ ngay
cả các đối tác của mình từ Các cựu thù của mình Chìa tay ra sẵn sàng cùng nhau
làm việc cùng nhau học hỏi hết cả thừa nhận những mặt yếu của mình nhìn nhận
được những K yếu của mình để mà học mở mắt ra mà học thì mình vượt lên được
nhưng có lẽ bây giờ thì mình cũng đang rất là tự hào về những cái mình đã làm
được và những cái nền tảng của mình mình cũng tự hào là một nơi khi mà Xếp thứ
hạng cái này cái khác thì cũng có những năm là thứ bậc của Việt Nam được đánh
giá tương nối là tốt về mặt này Mặt khác Nhưng mà nếu mà biến cái đó thành một
01:07
cái tự mãn để coi là mình giỏi rồi không cần học thì nó trở thành một cái rất là
tệ hại Nó sẽ trở thành một cái căn bệnh rất là tệ hại chứ không phải không đâu
Dạ vâng và không thực sự như vậy này thì mình không biết mình biết người nữa Dạ
ngày trước là mình biết mình biết người mình biết là mình còn nghèo còn khó còn
chưa biết nhiều điều còn phải học nên bây giờ nếu mà mình tự coi là mình là
bài học thành công rồi và mình không không cần học thiên hạ nữa thì là khó
hai nữa là mình nghĩ là mình vẫn còn cái khả năng thu hút rất nhiều nhiều người
cần đến Việt Nam muốn đến Việt Nam hơn là cái mà mình cần đến họ Hoặc là đi ra
với họ thì có lẽ cái cách tiếp cận đó nó cũng gây ra cho mình những cái ngộ nhận
về mình Dạ hôm nay thưa chị có một cái kết quả ô
CD họ mới công bố là họ mới làm một cái cuộc khảo sát
01:08
700.000 học sinh 15 tuổi ở 81 nước À thì
á là khảo sát về trình độ học của các em
học sinh này chắc chị có đọc cái báo cáo
đó rồi là khảo sát về chuyện nó học toán học khoa học khoa học và đọc Đọc thì em
cũng khá là mừng và tự hào là ông Singapore hạng nhất thế
giới Singapore cái điểm trung bình của tất cả các cái môn này mà người ta cho
là nó vừa phải đó là B trăm mấy chục đó 470 á thì ông Singapore tới
1500 và đó là châu Á đó là Asean đó chị lúc đầu mình nói là Asean hiện nay nó có
lên nổi khôngạ thực ra là người ta nói là nền kinh tế cái phát triển kinh tế
bây giờ nó đang chuyển về châu Á mặt nà Đó nó cũng đang thấy là nó lấp lánh ở
01:09
một số nước ASEAN thì cái kết quả này nó khá là khách quan em nghĩ là trẻ con nó
15 tuổi nó học mà cái trình độ và cái thái độ học cái hiệu quả nó được nhất
thế giới hai ông nhì là ông Nhật Bản với
ông Hàn Quốc Việt Nam cũng mình thì đứng thứ
28/81 chắc là cũng nhiều người nói vậy là trên trung bình rồi vậy là Việt Nam
ngon lành rồi thì thật ra đó là em nghĩ cái đầu tư cái kinh doanh cái xuất khẩu
phát triển bền vững vân vân hồi nãy giờ mình nói với nhau nó đều hình như nó đều
có chung một cái điểm là không phải là mình không biết tất cả những cái gì cần
thiết phải làm không phải là mình không biết cái gì là đúng cái gì là trúng Tuy
01:10
nhiên mình viết ra mình nói ra nhưng mình không có làm nói một cách gọi là
văn hoa thì nó là mình không có thực thi nhưng mà em nghĩ là nói một cách đơn
giản là mình nato đó chị dạ notion dạ vâng t cái điều này thì thc ra
bên trong mình cũng đã thấy từ lâu rồi đúng không Dạ các doanh nghiệp mình thì
nói hoài mà kể cả trong những cuộc đối thoại với thủ tướng các đời Thủ tướng
khác nhau thì đều kể từ thời thủ tướng Văn Văn Khải là là có rất nhiều cuộc đối
thoại hàng năm với các doanh nghiệp các vị thủ tướng sau này cũng vậy thì thường
là doanh nghiệp h vẫn nói thẳng là cái khoảng cách xa nhất là từ cái miệng tới
cái tay tại vì miệng thì hứa như vậy nhưng mà đến cái bàn tay để thực hiện
thì lại không Không có chi cả khoảng cách rất xa không không phải là từ mục
nam quan tới mũi cà mâu Mà từ khi miệng tới chi tay là khoảng cách xa nhất thì
01:11
cái đó họ nói rất nhiều về chuyện môi trường kinh doanh về chuyện Ờ sửa đổi
các thứ bởi vì ngay cả cái hồi mà mà hồi rất quyết liệt về cái chuyện bỏ bớt các
điều kiện kinh doanh bất hợp lý đấy thì cũng vẫn là có cái tiết mục là thay vì
là năm sáu dòng khác nhau thì người ta để một dòng và cách nhau bằng dấu phẩy t
là lấy điều kiện vẫn có nhưng mà tính ra số điểm là ít đi Thế thôi Thế còn cái
chỉ số visa mà piz mà đánh giá về giáo dục ấy thì ở Việt Nam cũng tôi nghe thôi
nay chính trong ngành giáo dục người ta có nói là ô Tại vì ở Việt Nam thì khác
người ta chọn ở các nước người ta cứ chọn các trường bất kỳ nhưng ở Việt Nam
thì thường mình giới thiệu cho một số trường và Đấy cũng là những trường đã
nằm trong cái diện khá rồi trường điểm rồi trường khá rồi thế mới được lựa để
mà khảo sát cho nên là kết quả thì nó cao đấy chứ còn thì nếu mà từ đấy để mà
đã coi là ngành giáo dục của mình là tốt lắm rồi là ưu việt lắm so với các nước
01:12
khác thì không phải đâu bởi vì nếu mà có một nền giáo dục tốt hơn nữa thì đã
không còn đã không không có cái chuyện là người lao động cứ chấp nhận chỉ đi
làm gia công hoài làm thân phận lao động giá rẻ hoài mà cứ đụng đến bất cứ lao
động kỹ năng nào cũng là thiếu cái tỉ lệ
lao động có kỹ năng ở Việt Nam nhiều năm
nay đấy các báo cáo chính thức ấy đưa ra nó quanh quẩn ở cái mức cỡ chừng 26 ph
thì là quá thấp và đấy là mình tính có chứng chỉ như khi những chứng chỉ cũng
chỉ là đào tạo trong vòng mấy tháng trời
rất hỡi xong rồi sau đó người ta cũng có thực sự làm được đâu Ở cái công việc
được đào tạo trong thời gian như thế gấp gáp như thế thành ra đây nó còn cả là
một câu chuyện lớn có lẽ cái cái quý Nói chung ở người Việt Nam ấy mà Tôi thấy
bây giờ ở Bình Diện nhất là những người trẻ là cái tinh thần học hỏi là khá là
01:13
tốt nếu Quan sát các doanh nghiệp cũng như là các em trẻ mà đã đang làm khởi
nghiệp trong các lĩnh vực khác nhau thì thấy rõ cái tinh thần ham học là rất lớn
Ừ kể cả các doanh nghiệp đang làm ăn ai cũng biết là phải học phải học học rất
nhiều Tất nhiên họ học bằng các cách khác nhau đọc thì cũng có cái đọc ở nước
mình thì chưa nhiều cần phải khuyến khích Nhưng mà nếu họ không tự đọc được
ít nhất nhất họ tìm những người mà có đọc hiểu biết lĩnh vực để đến dạy cho họ
nói cho họ nghe hoặc họ theo những cái chương trình khác nhau bằng cách là một
một cái cách khác để họ tiếp nhận kiến thức chứ còn nghiêm túc mà nói thì Hầu
hết những người đang làm mà phải cạnh tranh ấy cho công việc của mình cho vị
trí của mình thì là đều hiểu là phải học chứ không ai dám chủ quan nghĩ là họ đã
giỏi rang rồi không cần học nữa đâu Cái đó là cái cái chung của xã hội là điều
quý Nhưng mà vấn đề là ở những tầng khác
01:14
Thí dụ như ở các bộ mà phụ trách về giáo dục đào tạo vẫn phải nghĩ tới trách
nhiệm của mình Làm thế nào để cho cái việc học đó nó không chỉ là việc học của
riêng từng người tự lo cho mình mà cả một cái nền giáo dục một cái nền đào tạo
nó phải đáp ứng được yêu cầu mới chứ không thể là chính phủ Khát Vọng thủ
tướng các vị lãnh đạo đi hết nước này nước khác chào mời người ta là thuyết
phục người ta vào Việt Nam làm những ngành mới đưa công nghệ vào nào là bán
dẫn nào là các ngành công nghệ cao này khác mà ngành giáo dục đào tạo lại không
có những chương trình tương ứng để đào tạo con người của mình để có thể làm
được những việc đó Dạ th không thể Lào như vậy được đúng không các các ngành
liên quan khác nữa cũng phải thấy là vậy thì muốn có những dự án này dự án kia
như là thủ tướng đã cất công đi thăm bao
nhiêu nước đến thăm tận doanh nghiệp của người ta và tham quan và người ta chỉ
cho là đây người ta làm như thế này người ta cần những cái như thế này thì
01:15
về Việt Nam các ban ngành là phải tổ chức làm cho được những cái mà người ta
cần Dạ thì mình mới có cơ sở để đưa người ta vào chứ
Dạ thưa chị Tóm lại là theo chị mình cải thiện cái tình hình mà cái thể chế nó
không có thay đổi theo kịp với lại cái tốc độ thay đổi của tình hình thế giới
theo kịp cái nhu cầu chuyển đổi của đất nước của mình Dạ thì theo chị thí dụ như
là mình tổng kết lại ba cái gạch độ vòng thôi Phải có những cái yêu cầu gì chẳng
hạn thì thưa chị chị dùng ba cái từ gì lần trước á tụi mình nói chuyện thì
01:16
chị mới nói là mình chuyển đổi cái từ Vu Ca Dạ Còn lần này thì em chưa biết là
chị sẽ đưa ra được một cái cái gì hay ho không th ra bây giờ thì công việc hay
các yêu cầu nó ngổn ngang quá nhiều Nhưng mà nếu nói từ góc độ hội nhập thì
tôi vẫn thấy và vẫn khát khao nhất cái số một là hội nhập quốc tế Nhất là tham
gia các fta thế hệ mới rồi cái khát khao
tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu mới
trên vị thế mới của Việt Nam nâng cao vị
thế của Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu thì nó sẽ được khởi đầu và nó
được định hình nhờ một cái thể chế của Việt Nam tương
ứng với một thời kỳ phát triển mới của Việt Nam trên tinh thần đó một thể chế
tương ứng thì mới có được Mịch vị thế tương ứng của Việt Nam trên trường quốc
tế về các mạt và một nền kinh tế có sự phát triển để ngang tầm được những cái
01:17
mà chúng ta đang khao khát vươn tới Dạ thì tôi nghĩ cái đó là cái số một và nói
thật là suốt từ đầu đến giờ khi mà trong mọi quá trình tham gia được đi nước
ngoài Tham gia các hội thảo hội nghị rồi tham gia các cuộc trao đổi quan sát này
khác thì tôi vẫn cứ chỉ thấy một cái mong muốn nhất Là tất cả những cái đó
mình học và mình thấy được bao như những cái cái hay cũng như mình thấy cả những
mặt dở của các nước ngoài là để mình học mình đưa về mình xây dựng lên cho mình
một cái hệ thống tốt thì như vậy là có được một hệ thống tốt ở trên thượng tầng
thì nó sẽ giúp cho đất nước mình khai thác được tất cả những cái gì là sức
mạnh còn đang tiềm ẩn rất lớn trong cái gọi là tiềm năng Việt Nam để mà vượt lên
thì tôi nghĩ cái đó là cái số một cần phải có cái thứ hai thì có lẽ là cái nền
01:18
tảng của của con người gắn với văn hóa Dạ trong cái phát triển của chúng ta thì
có lẽ một trong những mặt nước mình chưa
quan tâm được nhiều và do đó nó cũng làm rơi rớt nó làm thoái hóa đi cũng có và
nó gây ra những tệ nạn sau này gây ra nhiều điều đau lòng cũng là từ cái văn
hóa Dạ cái mà con người hệ giá trị của con người Nó thay đổi nó đảo lộn đi cái
văn hóa Tiếp cận thay đổi đi những cái mà bây giờ là nhất tiền tệ nhì hậ Duệ
này khác thì nó nó làm ảnh hưởng xấu đến xã hội lắm và nếu nói cho cùng
như ông Việt Phương là một người đã suốt mấy chục năm trời giúp việc cho thủ
tướng Phạm Văn Đồng cũng như là các vị thủ tướng đời sau nhất là cái thời đổi
mới đấy thì ông nói rất nhiều đến văn hóa và ông cũng nói thẳng là cái sự mà
xuống cấp về văn hóa thì trước hết nó là từ văn hóa của quản lý văn hóa của lãnh
01:19
đạo xuất hiện trong một số người trong các tầng lớp đó mà nó làm xấu dần đi cái
nền tảng văn hóa chung nó tạo thành những gương xấu và nó làm xấu đi cái nền
tảng văn hóa chung thế khi đầu đó cũng lẽ cũng đúng bởi vì thường dân gian ta
vẫn nói mà đ bao giờ cũng phải nhìn vào những tấm gương những tấm gương đẹp như
của Bác Hồ như Thủ tướng Phạm Văn Đồng Thủ tướng Võ Văn Kiệt Ngày xưa thì nó có
gây ra những cái chuyện gì xấu đâu Toàn là những những tấm gương tốt đẹp ở đất
nước mình và trong dân nó được phát huy rất cao như bây giờ thì phải tiếp tục
tạo ra những tấm gương đẹp như vậy chứ còn chúng ta đang cố gắng cái chiến dịch
chống tham nhũng để loại bỏ ra khỏi hệ thống tất cả những người mà gây ra những
ảnh hưởng xấu nhưng mà có hết được hay không thì chắc là nó còn phải làm nhiều
lắm và phải có những cái cơ bản lắm nhưng mà cái mà khôi phục về mặt con
người về mặt văn hóa về mặt đạo đức ấy Đây là những cái tính cách những cái
tính cách tốt của dân tộc ấy là cái rất cần phải khôi phục lại cái nền tảng đó
01:20
thì tôi nghĩ là cái nền tảng về con người và văn hóa là rất cần Bởi vì bây
giờ thực ra thì ai cũng vậy bản thân từ người lao động là cọ sát với quá trình
hội nhập rồi Dạ làm việc với các ông chủ nước ngoài rồi bán hàng cho khách hàng
nước ngoài rồi khen chê đủ thứ ở người ta chứ đâu có phải tách ra được nữa cho
nên ai cũng phải học cái cách đó thà giữ được cái căn cốt những cái tốt của mình
và học thêm được nh cái mới để mà mình nâng cấp mình và vượt lên thì cái đó là
cần lắm và đồng thời cũng phải hiểu văn hóa của người ta để mà có thể hòa nhập
được với người ta có thể sống được chung sống và hợp tác được tốt với người ta
thì tôi nghĩ là đấy là cái điều thứ hai mà mình rất cần để làm để khai thác tốt
hơn nữa Dạ cái phần thứ ba có lẽ cái điều thứ ba là có lẽ cũng là cái điều mà
được nói đến nhiều nhất là trong những năm sau này về cái chuyện phát triển bền
01:21
vữ Dạ gắn với môi trường trong phát triển bền vững cái định nghĩa chung
của liên hiệp quốc của un cũng như trong cái chiến lược phát triển bền vững của
nước mình đã đưa ra từ năm 2012 đấy thì là nói cả về mấy mặt là một là khai thác
và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý công bằng có nghĩ tới đời sau ờ đi đôi
với việc là bảo vệ môi trường sinh thái thế cái thứ hai là công bằng tạo cái môi
trường phát triển công bằng cho mọi người con người sống hòa hợp với thiên
nhiên Dạ tiết kiệm Tài Nguyên và cái điều thứ ba là khẳng định là Việt Nam sẽ
hội nhập đi ra thế giới trên tư thế của một nước phát triển xanh Tức là mình
tiếp nhận đủ cả về cái ý thức về tiết kiệm tài nguyên bảo vệ môi trường công
bằng rồi là nghĩ đến đời sau rồi bảo vệ sinh thái vân vân Nhưng mình còn thêm cả
01:22
một điều thứ ba nữa là Việt Nam sẽ phát triển và đi ra thế giới với tư cách là
một nước đi theo con đường phát triển xanh như vậy đấy là chiến lược mình đưa
ra thì tôi nghĩ là trong hội nhập quốc tế đây là cái chiến lược tự mình cam kết
với mình với nhau như vậy mà Đư ra thế giới với cái cái chiến lược như vậy là
rất đẹp thì mong là cái chiến lược tăng trưởng hay phát triển xanh như thế phát
triển bền vững phát triển xh như vậy cũng được thực hiện Dạ th Tôi nghĩ đấy
là ba cái điều mà mong đợi trong cái hội
nhập của chúng ta trong thời gian tới dạ
nó sẽ là như vậy tưa chị là chúng ta còn nhiều điều đắng đo nhiều điều cũng muốn
đề xuất với lại những người có trách nhiệm và kể cả với lại doanh nghiệp vào
cái buổi chiều cuối tuần này là em rất là là cảm ơn chị đã đến và chia sẻ tiếp
01:23
tục để chúng ta sẽ có một cái tập thứ hai theo yêu cầu của doanh nghiệp là
ngoài những cái vấn đề mà cải tổ trong nội bộ của doanh nghiệp của thể chế của
đất nước của mình thì cái mối quan hệ của mình đối ngoại mối quan hệ với lại
bên ngoài trong làm ăn trong hợp tác đầu tư trong kinh doanh vân vân
nó đã diễn ra từ sau năm 75 như thế nào Hiện nay diễn biến ra sao và cần thiết
phải có những cái giải pháp gì để củng cố và nâng cao cái kết quả mà chúng ta
đã làm được sau năm 1975 à Em rất cảm ơn chị đã phân tích khá là thẳng thắng tất
cả các cái vấn đề trên những cái lãnh vực khác nhau các cái mối quan hệ và
hiệu quả việc thc hiện xây dựng và thực hiện các
01:24
fta kết luận chung về cái hiệu quả của hội nhập và những cái bài toán cần thiết
phải giải cho cái quá trình hội nhập thay mặt những người thực hiện cái
chương trình này xin được cảm ơn ch Lan đã dành thì giờ quý báu thưa các bạn bây
giờ thì Dẫu là còn muốn tiếp tục cái câu chuyện nhưng mà chúng ta cũng phải đành
chia tay là tại vì thời gian cũng đã hết rồi xin được hẹn gặp lại các bạn trong
một lần kế tiếp Xin chào và hẹn gặp lại