Mục lục
Chúng ta sẽ tìm hiểu 3 phần chính:
1) Nguyên tắc tổng quát khi xử lý âm thanh
2) Nguyên lý hoạt động của từng bộ lọc trong OBS
3) Cách chỉnh thông số theo đúng tư duy kỹ thuật
1. NGUYÊN TẮC TỔNG QUÁT KHI XỬ LÝ ÂM THANH
Đây là “kim chỉ nam” để bạn chỉnh âm thanh đúng cách.
1.1. Giảm ồn trước – xử lý giọng sau
Nếu âm đầu vào bẩn → mọi bộ lọc phía sau đều kém hiệu quả.
Thứ tự đúng luôn là:
- Noise Suppression → Expander/Gate → Compressor → EQ → Gain → Limiter**
1.2. Mọi bộ lọc đều dựa trên mức âm lượng (dB)
Bạn phải quan sát thanh âm lượng trong OBS:
- Khi nói bình thường: **–15 đến –10 dB**
- Khi nói lớn: **–6 dB**
- Không bao giờ vượt **–1 dB** (để tránh vỡ tiếng)
1.3. Chỉ chỉnh mạnh khi thật sự cần
Noise Suppression quá mạnh → giọng méo
Compressor quá mạnh → giọng bí
EQ quá tay → giọng giả
Luôn chỉnh **vừa đủ**.
1.4. Mic tốt nhất khi đặt gần
Khoảng cách lý tưởng: **20–50 cm**
Mic xa → ồn nhiều → phải dùng nhiều filter → giọng kém tự nhiên
2. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỪNG BỘ LỌC
2.1. Noise Suppression – Giảm tiếng ồn nền**
- Nguyên lý: dùng thuật toán AI hoặc DSP để loại bỏ âm thanh không giống giọng người.
- Dùng khi: có tiếng quạt, mái tôn, xe cộ, phòng vang.
- Chỉnh thế nào:
- RNNoise: tự động, không cần chỉnh
- Speex: chỉnh mức từ –10 đến –30 dB
- NVIDIA: tốt nhất nếu có GPU RTX
2.2. Expander / Noise Gate – Chặn ồn khi bạn không nói
- Nguyên lý: mic chỉ mở khi âm vượt ngưỡng.
- Expander: mở/đóng mượt → phù hợp thu âm dạy học
- Noise Gate: đóng mở gắt → phù hợp livestream game
- Chỉnh theo nguyên tắc:
- Threshold = thấp hơn mức giọng nhỏ nhất của bạn **5–10 dB**
- Ratio = độ mạnh của việc giảm ồn
- Attack/Release = độ mượt khi mở/tắt mic
2.3. Compressor – Giữ giọng đều
- Nguyên lý: khi bạn nói to → compressor giảm âm; khi nói nhỏ → giữ nguyên.
- Dùng khi: giọng lên xuống thất thường, hoặc bạn muốn âm đều như giọng MC.
- Chỉnh theo nguyên tắc:
- Threshold = mức bạn muốn bắt đầu nén (thường –20 dB)
- Ratio = độ mạnh của nén (2:1 đến 4:1)
- Attack = tốc độ phản ứng (5–10 ms)
- Release = thời gian thả (80–120 ms)
- Output Gain = bù lại âm lượng bị giảm
2.4. EQ (Equalizer) – Tạo màu giọng
- Nguyên lý: tăng/giảm từng dải tần để giọng ấm hơn, sáng hơn, rõ hơn.
- Nguyên tắc chỉnh EQ:
- Tăng bass (100–200 Hz) → giọng ấm
- Giảm mid đục (300–500 Hz) → giọng sạch
- Tăng high-mid (3–5 kHz) → rõ chữ
- Tăng treble (10 kHz) → sáng
- Lưu ý: chỉnh nhẹ, mỗi band chỉ +2 đến +3 dB.
2.5. Gain – Điều chỉnh âm lượng tổng
- Nguyên lý: tăng/giảm toàn bộ tín hiệu sau khi xử lý.
- Dùng khi: âm quá nhỏ hoặc quá lớn sau compressor.
- Nguyên tắc:
- Giữ mức nói bình thường ở **–15 đến –10 dB**
2.6. Limiter – Chống vỡ tiếng
- Nguyên lý: chặn mọi âm vượt quá ngưỡng.
- Dùng khi: bạn sợ hét lớn làm vỡ tiếng.
- Chỉnh:
- Threshold = –1 dB
- Luôn đặt cuối cùng
3. CÁCH CHỈNH THÔNG SỐ THEO ĐÚNG TƯ DUY KỸ THUẬT
3.1. Kiểm tra âm đầu vào
Nói bình thường → quan sát mức dB
Nếu quá nhỏ → tăng gain trên Windows hoặc OBS
Nếu quá lớn → giảm gain
3.2. Chỉnh Noise Suppression
Bật RNNoise → nói thử → nếu giọng méo → giảm mức suppression (nếu dùng Speex)
3.3. Chỉnh Expander
- Nói nhỏ nhất có thể → xem mức dB
- Đặt Threshold thấp hơn mức đó 5–10 dB
- Ratio 2.5:1 hoặc 3:1
- Release 80–120 ms để mic đóng mượt
3.4. Chỉnh Compressor
- Threshold = mức bạn nói to nhất – 5 dB
- Ratio 2.5:1
- Attack 5 ms
- Release 100 ms
- Output Gain +2 dB
3.5. Chỉnh EQ
- Tăng bass nhẹ
- Giảm mid đục
- Tăng high-mid để rõ chữ
- Không chỉnh quá tay
3.6. Chỉnh Gain
Đảm bảo mức nói bình thường nằm trong **–15 đến –10 dB**
3.7. Limiter
Đặt –1 dB để chống vỡ tiếng
4. TÓM TẮT NGUYÊN TẮC VÀ NGUYÊN LÝ
- Giảm ồn trước, xử lý giọng sau
- Chỉnh theo mức dB thực tế của giọng
- Mỗi bộ lọc có một nhiệm vụ riêng
- Không chỉnh quá mạnh
- Mic càng gần → âm càng đẹp
- Luôn dùng Limiter cuối cùng